Свети Агатоникос живеел во Никомидија. Тој им го проповедал Евангелието на Грците, кои главно биле пагани.

За време на гонењето на христијаните под царот Максимијан, свети Зотик бил уапсен заедно со неговите ученици, кои ги распнале и бил одведен во Никомидија. Таму, продолжувајќи го прогонот, го уапсија свети Агатоникос и другите христијани кои случајно се нашле во градот: Принкипс, Теопрепиј, Акиндин, Северијан, Зенон и многу други. Потоа сите заедно ги однеле во Византија.

Погубен пред императорот Максимилијан

По пат умреле светите Зотик, Теопрепиј и Акиндин. Свети Северијан бил убиен во близина на Халкидон, а свети Агатоникос, заедно со другите, бил донесен во градот Силимврија во Тракија, каде што сите, по мачењата, биле исечени со меч пред самиот цар Максимијан.

Во Константинопол подоцна бил изграден храм посветен на Свети Агатоник.

Денот на свети Агатоникос паѓа во време на застапништво, како што народот го нарекува времето помеѓу Мала и Успение на Пресвета Богородица. Од античко време, во овој период низ цела земја се одржуваат панаѓури и народни собори, па традиционално се организираат и на овој ден.

Народни верувања и обичаи

Народот вели дека денес е „добро“ за трговија, па на саемите се собираат голем број купувачи и продавачи со разновидна стока.

Традицијата вели дека сè што се купува денес е добро за напредокот на куќата, а порано луѓето ги правеле сите свои големи набавки токму на овој ден.

Се верува дека ова е време за средба и обновување на пријателството за сите да влезат во зима во мир и благосостојба.