Православна црква и верниците на 12 мај го одбележуваат празникот на Свети Василиј Острошки, еден од најпочитуваните светители кај народот. Неговите мошти се чуваат во манастирот Острог во Црна Гора, место кое во текот на целата година го посетуваат илјадници луѓе барајќи утеха, здравје и духовен мир.
Некогаш народот внимателно го набљудувал и времето на празникот на Свети Василиј. Се сметало дека годината ќе биде родна и успешна доколку тој ден падне снег или небото биде покриено со облаци.
Според народното верување, токму на денот посветен на овој светител многумина доаѓаат во Острог за да се помолат за оздравување и заштита на семејството, бидејќи се верува дека молитвите изговорени тој ден имаат посебна сила.
Постои и обичај од празникот на Свети Василиј да се започне построг пост, кој трае сè до следната посета на Острог и причестувањето во манастирот.
Верниците кои одат во манастирот често со себе носат масло, темјан, памук или волнени чорапи, кои ги оставаат покрај моштите да преноќат. Се верува дека предметите што ќе поминат ноќ во близина на моштите на светителот добиваат посебен благослов и можат да помогнат при исцелување.
Народните преданија велат дека Свети Василиј ноќе станува од својот ковчег и ги обиколува острошките карпи. Свештениците низ годините раскажувале дека наутро често наоѓале искинати волнени чорапи на неговите нозе, иако претходната вечер биле сосема нови. Токму поради тоа многу поклоници во Острог носат бели волнени чорапи како симбол на почит кон светителот.
Се верува и дека на овој празник треба искрено да се изговори молитва, бидејќи желбите што доаѓаат од срце ќе бидат услишени. Оние што не се во можност да го посетат Острог, според обичајот, одат во црква, палат свеќа и му се молат на светителот.
На денот на Свети Василиј не се практикуваат никакви пагански ритуали, но постојат бројни народни верувања кои и денес се прераскажуваат. Така, во некои делови од Босна некогаш се верувало дека девојките пред зори треба да фрлат обувка преку куќниот праг, а насоката во која ќе падне наводно покажува од каде ќе дојде идниот сопруг.
Особено е распространето верувањето дека на овој празник треба да се избегнуваат кавги и расправии. Се смета дека конфликтите и лошите зборови изговорени тој ден можат да донесат неслога и лоша среќа во текот на целата година. Во некои краишта луѓето верувале и дека треба да бидат особено внимателни за некој да не ги измами или излаже.
