Во манастирот Острог, Биљана доживеала трансформација преку аскетски живот, откривајќи како изгледа секојдневието на монасите.
Почетокот на 2000-тите години, поточно во 2000 година, професорката Биљана Лазаревиќ од Смедерево доживеала искуство што засекогаш го променило нејзиниот поглед кон верата, секојдневието и внатрешниот мир. Водена од лична потреба за тишина и духовно продлабочување, одлучила дел од својот живот да го помине на место кое за многу верници има посебно значење – во манастирот Острог.
Во текот на четириесет дена престој во ова свето место, имала ретка можност одблизу да го запознае начинот на живот на монасите, нивните навики, правила и ритам на денот кој во многу нешта се разликува од современиот свет. Запишувајќи ги своите впечатоци со посебно внимание и искреност, таа ги опишала не само надворешните услови – како исхрана, молитви, работа и одмор – туку и својата внатрешна состојба, чувствата и мислите што ја следеле во тој период.
Нејзините записи даваат увид во затворениот, но длабоко смирен и посветен свет на монашкиот живот, откривајќи како изгледа секојдневието зад манастирските ѕидини, но и каков траг остава таквото искуство врз човекот. Во продолжение ја пренесуваме нејзината исповед:
„Порано многу посмирено го поминував патот до Острог, а сега со секој изминат километар се множат моите дилеми, а сомнежите ме растргнуваат. Дали избрзав? Дали моето присуство ќе биде пречка за монашкиот мир? Можеби ќе го доживеат како светогрдие што неподготвена се приклонувам кон живот надвор од сите шаблони. Главата ми е полна со прашања, а одговорот е само еден: да останам доследна и да го искористам благословот за престој во манастирот.
Ниту оваа година не можев да му одолеам на „повикот“ на манастирот. Острог за мене е мистерија што привлекува и ме тера повторно да се враќам.
Предупредувањата беа дека животот на монасите е строг и тежок, особено за мирјани. Но јас сакав да живеам како монахиња според манастирските правила.
Благословот за престој го доживеав како дар од небото. Четириесет дена под Острог за мене беа голема Божја милост.
Доаѓање во келијата
Ме пречекува скромна просторија – кревет без душек, печка и ќебе. Симбол на почеток на аскетски живот.
Конечно пристигнувам. Влегувам во манастирскиот двор. Добивам келија и задолжение – послушание. Просторијата е мала, без удобности. На креветот нема душек, само ќебе врз даските. Така спијат монасите.
Првиот оброк
По вечерната служба, вечерата е едноставна – ретка чорба од боранија, маслиново масло и леб. Сè се прави во тишина и со молитва.
Се јаде брзо, без уживање, бидејќи тоа се смета за грев. Оброкот трае кратко, додека монах чита делови од Светото писмо.
Првите впечатоци од ноќта
Ноќта носи тишина и духовен мир. Солзи ѝ доаѓаат без причина. Монасите се молат, а таа ги запишува своите мисли.
Манастирот тоне во тишина. Се слушаат само молитви. Чувствувам мир што не сум го доживеала.
Утрински служби
Животот започнува рано, со ѕвона во зори. Не можела да спие на даските, но била изненадена кога ѝ донеле душек, маса и стол.
Доделена е на монахиња која ѝ помага да се прилагоди. Работи во манастирот и учи од неа.
Монасите како учители
Монасите се тивки, мудри и скромни. Работат и молчат. Нивната филозофија е „преку тишина до сознание“.
Трпението и смиреноста се основа на нивниот живот. Никогаш не се расправаат и оставаат човек сам да дојде до заклучок.
Приказна на монахиња
Стара монахиња ѝ објаснува дека злото е лесно, а доброто тежок пат што бара сила и свесност.
Говори за човечкото срце како место каде мислите и чувствата се спојуваат.
Во манастирот доаѓаат луѓе од целиот свет и од различни вери. Некои бараат чудо, други мир и утеха.
Манастирот е познат по тоа што помага – донира на сиромашни, манастири и богословии. Помага и на бегалци и сиромашни семејства.
Средба со монахињи
Запознала млади монахињи, меѓу кои и лекарки. Еднаш ги прашала дали се среќни.
Одговорот бил: „Да не сме, немаше да бидеме тука.“
Тогаш за првпат видела насмевка на нивните лица и се засрамила од прашањето.
Острог е место каде многумина доаѓаат да се крстат. Обредите се чести и бесплатни.
Професорката Биљана Лазаревиќ до пензија предавала јазик и книжевност. Подоцна го пронашла патот кон верата и решила да го искуси монашкиот живот.
Во 2000 година добила дозвола да помине 40 дена во манастирот Острог – свето место што секоја година го посетуваат илјадници верници.