Многупати сме ја слушнале реченицата: „Кого го клеле – не заборавиле“. Ова верување е длабоко присутно во народната свест, па многумина се прашуваат – дали клетвата навистина има сила? Православието учи дека секој злобен збор изговорен од омраза или завист ја губи својата моќ над оној кој се потпира на Бога. Стравот од клетви, всушност, е најголем облик на суеверие и недоверба во Божјата Промисла. Неправедната клетва се враќа кај оној што ја изговорил, труејќи ја неговата душа и мир. Единствениот вистински начин човек да се заштити е да возврати со благослов – затоа што благословот го уништува секое зло.
Каква сила има изговорената клетва?
Стравот од туѓа зла намера или изговорена клетва кај многумина е посилен дури и од верата во Бог. Но дали е можно нечии злобни зборови навистина да ни наштетат – да влијаат на здравјето, животот или судбината?
Христијанството дава јасен одговор: не треба да се плашиме од човекот и неговите зборови, туку единствено од гревот. Нашата вера сведочи дека Бог управува со светот и дека Неговата волја и Промисла стојат над секоја човечка злоба.
Како што вели Светото Писмо:
„И знаеме дека на оние што Го љубат Бога, сè им придонесува за добро.“ (Римјаните 8, 28)
Проблемот започнува тогаш кога вистинската вера се заменува со суеверие – верување дека некој збор, чин или предмет има автоматска „маѓиска“ сила. Христијанинот знае: само Бог може да благословува или да дозволи последици од гревот. Заради тоа најголема опасност од клетвата не му се заканува на оној кому е упатена – туку на оној што ја изговорил.
Проклетството како духовна последица на гревот
За да разбереме што е клетва, треба да разбереме што е „проклетство“ во библиска и богословска смисла. Проклетството не е магиски ритуал, туку состојба на оддалеченост од Бога – изворот на животот, мирот и благословот.
Бог му дал на човекот слободна волја. Кога човекот со таа волја свесно и постојано избира грев, тој сам се изложува на последиците од својот избор. Тоа е проклетството – духовна состојба која произлегува од гревот.
Христос нè ослободил од проклетството на гревот. Тој ја примил тежината на нашите гревови и нè искупил со Својата жртва на Крстот – симбол што тогаш се сметал за најголем знак на проклетство и срам.
Затоа, оној што е крстен и живее во Христос не треба да се плаши од „семејни проклетства“ или наследени зла – зашто Христос го заменил проклетството со благослов и вечен живот.
Немоќа на човечката клетва и духовниот „бумеранг“
Сега можеме да се вратиме на најважното прашање: што се случува со човечката клетва – збор изговорен од омраза или одмазда? Дали таа има сила?
Одговорот на Црквата е јасен:
Неправедната клетва нема сила.
Ова е кажано и во Старозаветните Мудрости:
„Како врапче што лета и ластовица што се носи во воздух – така незаслужената клетва нема да се исполни.“ (Изреки 26, 2)
Божјата правда го штити оној што е неправедно проколнат. Никаква човечка злоба, магија или клетва не може да дејствува ако Бог не го дозволи тоа.
Но што се случува со оној што ја изговорил клетвата?
Злото се враќа на него – не како магија, туку како духовна последица.
Во Псалм 108 (109), пророк Давид пишува за човекот што се облекол во злоба:
„Го љубеше проклетството – нека го стигне; не сакаше благослов – нека се оддалечи од него. Нека се облече во клетва како во облека, и нека навлезе во неговите коски како масло.“
Давид поетски опишува дека клетвата се враќа на оној што ја изговорил и го нагризува токму него: неговата совест, мирот, душата.
Затоа најголемата и најсигурна штета од клетвата ја трпи токму оној што клети.
Како се ослободува човек? Со благослов наместо клетва
Кога ќе слушне навреда, омраза или клетва, христијанинот не смее да одговори со иста мера. Нашиот закон е закон на љубов и простување.
Апостол Павле учи:
„Благословувајте ги оние што ве гонат; благословувајте, а не колнете.“ (Римјаните 12, 14)
Ова не е само морална заповед – туку духовна заштита. Благословот го прекинува ланецот на злото и нè поврзува со Бог – единствениот вистински Извор на сила и добрина.
Пат кон слобода од страв
Човекот може да се ослободи од секој страв од клетви и проклетства преку два чекора:
1. Покајание и Исповед
Стравот од клетва е знак дека повеќе сме верувале во злото отколку во Божјата сила. Искуствената Исповед ги руши врските што сами сме ги создавале.
2. Живот во Светите Тајни
Редовното учество на Литургија и примањето Свето Причест е најсилната можна заштита.
Кога сме соединети со Христос, нема сила – ни човечка ни демонска – што може да ни наштети.
Како што пишува:
„Ако е Бог со нас – кој ќе биде против нас?“ (Римјаните 8, 31)
Нека нашиот живот биде сведоштво на вера, а не на страв. Да враќаме со благослов, затоа што на тоа нè повикува Христос – и само така ќе живееме како слободни деца Божји, над секоја човечка злоба и суеверие.