Колку длабоко е вкоренет овој празник во нашата традиција најдобро говори фактот дека Свети Архангел Михаил се сметал за заштитник на династијата Немањиќи.

 

Се празнува Аранѓеловден, па така, во сабота, на 21 ноември, многумина од вас ќе се запрашаат каков знак одозгора ги очекува уште кога ќе ги отворат очите. Во нашиот народ ова е трета најчеста семејна слава според бројот на домаќинства што ја празнуваат, а во црковниот календар е означена со црвена буква.

Самиот празник е востановен уште во четвртиот век, иако луѓето ги почитувале ангелите многу порано. Според Стариот завет, кога луѓето се оддалечиле од Бога, почнале да прават идоли и да им се поклонуваат на созданијата наместо на Создателот, што било распространето и во времето на светите апостоли.

Четири до пет години пред Првиот вселенски собор, на Помесниот собор во Лаодикија, ваквото погрешно почитување било осудено и предадено на анатема. Преку 35-то правило било воведено правилното почитување на светите ангели како Божји служители. Тоа било одредено да се празнува во ноември, деветтиот месец по март, месецот во кој, според преданието, бил создаден светот, поради деветте ангелски чинови.

Кога ангелот ќе застане на рамото

Колку длабоко е вкоренет овој празник во нашата традиција најдобро говори фактот дека Свети Архангел Михаил се сметал за заштитник на династијата Немањиќи. Го славеле и Стефан Немања и цар Душан, а за вториот останало впечатливо народно предание.

Според таа приказна, цар Душан секогаш ја дочекувал славата и ги служел гостите стоејќи, додека на рамото му стоел ангел. Една година царот, било поради замор или невнимание, седнал на трпезата, а ангелот се налутил, го удрил со крилото и одлетал.

Преданието вели дека владетелот потоа со месеци се обидувал да го придобие архангелот. Ваквите приказни потсетуваат дека пред светото нема опуштање, бидејќи архангелот не прави разлика меѓу цареви и сиромашни кога некој ќе згреши.

Просјакот на патот и времето што нè очекува

Старо народно верување вели дека на 21 ноември архангел слегува меѓу луѓето преправен во патник или просјак. Така проверува кој има добрина во срцето, им помага на оние што се во неволја и ги опоменува неверниците.

Затоа, се смета дека не треба да одбиете никого што ќе ве замоли за малку храна, пијалак или неопходна помош.

Во некои краеви  го слават и како заштитник на сточарите, бидејќи се верува дека единствено тој може да ги избрка волците. Исто така, постои верување дека болните на овој ден оздравуваат.

Многумина се интересираат и каква ќе биде зимата, а народот за тоа има свое предвидување. Според народното верување, какво ќе биде времето на Аранѓеловден, такво се очекува да биде во текот на целата зима и пролетта, бидејќи, според народното предание, архангелот при поделбата на улогите го добил есенското и зимското време со сите тешкотии што ги носат.

Жито на трпезата и небесниот војвода

Името Михаил значи „кој е како Бог“, додека грчкиот збор „архи“ означува главен или прв, а „ангелос“ значи гласник.

Во книгата „За небесната хиерархија“, свети Дионисиј Ареопагит, ученик на светиот апостол Павле, навел девет ангелски чинови: серафими, херувими, престоли, господства, сили, власти, началства, архангели и ангели.

Во таа хиерархија, архангел Михаил бил избран за војвода бидејќи спасил многу ангели што гаволот се обидел да ги повлече во пропаст. На иконите често е прикажан како во десната рака држи копје со кое го победува, а во левата палмова гранка, како чувар на православната вера и борец против ересите.

Често може да се слушне погрешното верување дека за овој празник не се подготвува жито бидејќи архангелсе смета за жив светец. Таквото мислење е неоправдано и неточно, бидејќи житото се подготвува за душите на починатите предци, а не за самиот светец.

Бидејќи годинава Аранѓеловден се паѓа во сабота, а не во среда или петок, трпезата се подготвува според тоа дали семејството пости или не, додека житото е задолжително.

 

Празникот е пред нас, домот се подготвува, а на вас останува да го дочекате денот во мир, со отворена рака за оние на кои им е потребна помош.

Нека ви е честит и благословен Аранѓеловден!