Исповед што ја отвора раната на многу мајки во Македонија.
Сонцето удира низ прозорецот и ми ги грее рацете, ама внатре во мене и понатаму студи истата празнина. Седам сама во собата на домот за стари лица, опкружена со тишина и неколку работи што веќе никому ништо не значат – освен мене.
Се викам Радмила. Имам 78 години. Мајка сум на три деца. Барем така мислев дека сум.
Во животот не барав многу. Само да ги изведам на пат. Да ги школувам, да имаат повеќе отколку што јас имав. Знаеш она кога си велиш:
„Нека ми биде мене тешко, само ним да им биде полесно.“
Така живеев.
Ги носев на раце кога плачеа. Се откажував од ручек за да им купам книги. Бев и мајка и татко – зашто нивниот татко си замина кога беше најтешко. Никогаш не прашав зошто. Само продолжив. Заради нив.
Кога пораснаа, им помагав да застанат на нозе. Им дадов сè што имав – дури и станот.
„Само додека се снајдете“, реков.
Верував дека кога ќе остарам, ќе има кој да ми донесе чај. Кој да ми ја држи раката кога ќе ме заболи. Верував дека тогаш, барем тогаш, ќе ги имам нив.
А потоа, еден ден, само ми рекоа:
„Мамо, не можеш повеќе сама.“
„Мамо, таму ќе ти биде подобро.“
Ме спакуваа. Како вишок. Како да не сум таа што ги родила, ги хранела, ги успивала, ги извела луѓе.
Овде ме викаат „баба Рада“. Пред некој ден една сестра ми рече дека секогаш сум насмеана. Не знае дека таа насмевка веќе никого не грее – освен мене, за да ја скријам болката.
Навечер, кога ќе се изгасат светлата, често плачам тивко, да не ги разбудам другите. Гледам во таванот и се прашувам:
Каде погрешив?
Сега веќе никој не ме бара. Не прашуваат како сум. Празници минуваат, родендени – тишина. Понекогаш гледам во вратата, надевајќи се дека некој од нив ќе влезе. Дека ќе каже:
„Дојдов, мамо. Ми недостасуваше.“
Но вратата останува затворена.
И си поставувам едно прашање што ме прогонува:
Дали бев мајка само додека им требаа моите раце, а сега повеќе не?
Овде велат дека сум силна. Дека никогаш не се жалам. А не знаат дека секоја вечер, кога сите ќе заспијат, си зборувам тивко во мракот:
„Радмила, не погреши што ги сакаше. Погреши што веруваше дека љубовта секогаш се враќа.“
