Овие раси се официјално признати на Балканот
Автохтони раси се оние раси кои претрпеле најмалку промени со текот на времето во споредба со нивните првични предци, а 4 автохтони раси се меѓународно признати Шарпланинац.
Расите на кучиња кои, како шарпланинац, потекнуваат од потешките планински масиви, биле „заштитени“ од падините и планините од посилното влијание на другите раси.
Расата настанала на просторот на денешна Шарпланина и е полесен вид на молосоидно куче – од кое има директно потекло. Југословенското овчарско куче беше меѓународно признато како раса во 1939 година.
Изглед и карактеристики:
Шарпланинецот е големо куче, со силна конституција и средна раса. Има долга, густа и остра коса, што остава впечаток на компактна структура на телото. Расата е монохроматска, а сенката може да варира од светло сива до темна, речиси црна. Мажјаците се малку поголеми од женките, висината на грбот е 56 до 62 см и тежината од 35 до 45 кг.
Оваа раса има стабилен темперамент. Тие се исклучително лојални и приврзани кон сопственикот, односно семејството и подготвени се да ги штитат во секое време. Тие се многу сигурни, нераспадливи и храбри што ги прави одлични чувари. До денес се користат како чувари на стадата и домаќинствата, а особено се нежни и заштитнички настроени кон децата.
Не се смета за загрозена раса.
Во минатото некои научници сметале, дека шарпланинецот потекнува од Азија, но сега најраспространето е мислењето, дека роднината му е на Балканот, а поточно во планинските масиви на Македонија — Шар Планина, Кораб, Стогово, Бистра и Маврово. Шарпланинецот се прилагодил кон суровите услови на македонските планини, во кои живее со векови.
Според историските податоци се смета дека предците на шарпланинецот потекнуваат од Тибет, на падините на Хималаите. Од оваа географска територија, кучињата тргнале во бескрајно патување следејќи ги своите господари. Шарпланинецот стигнал на Балканот со војската на Александар Македонски каде и се задржал. Името го добил по планината каде и највеќе е одгледуван. Првпат изложен е во Љубљана во 1926 година.