Утре се празнува Света Петка, празник посветен на една од најпочитуваните светителки и голема заштитничка на жените, децата, старите лица и немоќните.
Народните верувања и бројните сведоштва говорат дека токму на нејзиниот празник се случуваат големи чуда, а искрената молитва, заедно со миењето со вода од нејзините извори, според верувањата, носи спас и телесно исцелување.
Четири светилишта на кои верниците бараат исцелување
Ширум Земјата се наоѓаат светилишта посветени на Преподобната мајка Параскева, а ова се четири места кои народот со векови ги посетува барајќи лек и утеха.
Строги правила и обичаи за празникот
На денот на Света Петка, според народните обичаи, треба да се избегнуваат тешките домашни работи. Бидејќи светителката целиот свој живот го посветила на помагањето на луѓето во неволја, верниците празникот треба да го посветат на молитва, милосрдие и помагање на сиромашните.
Според верувањата, секој што во вторник со покајание и искрена вера ќе побара помош од Света Петка ќе добие исцелување и заштита на својот дом во текот на претстојната зима.
Преподобната мајка Параскева, попозната во народот како Света Петка, се празнува на 27 октомври. Таа се смета за заштитничка на жените, болните и сиромашните.
Култот кон Света Петка се негува со векови во Југоисточна Европа, а ја почитуваат и некои нехристијански народи на Истокот. Верниците ѝ се обраќаат со молитви за помош и спас од болести и други животни неволји.
Денот на нејзиното упокојување во православниот календар е означен со задебелени црни букви и претставува не само голем христијански празник, туку и една од најчестите крсни слави кај српскиот народ. Многумина ја сметаат за своја заштитничка, особено жените, децата и старите лица, и ја празнуваат како втора слава, односно преслава, според традиционалните славски обичаи.
Народни верувања и обичаи
Според народните верувања, на денот на Света Петка не треба да се пере облека, да се шие или да се извршуваат тешки работи, а ова особено се однесува на жените. Ова е ден посветен на молитвата и семејството.
Бидејќи празникот годинава паѓа во вторник, според наведениот обичај, не се пости.
Според преданијата, на празникот на Света Петка се случувале големи чуда и многу болни оздравувале. Затоа луѓето со здравствени проблеми го дочекуваат овој ден со надеж дека светителката ќе им помогне.
Се верува дека Преподобната мајка Параскева ги теши и ги охрабрува верниците што ја почитуваат и ја посетуваат нејзината црква. Според народните преданија, таа понекогаш носи вести за оздравување, но и предупредувања кога верниците ги прекршуваат правилата на постот во петок или работат во недела.
Според верувањата, светителката им се јавува на верниците и ги предупредува најчесто преку соништа.
Која била мајка Параскева?
Света Петка потекнувала од богато и побожно семејство. Имала брат по име Евтимиј, кој уште на млади години се замонашил, а подоцна станал епископ на Мадит.
Уште како девојче, кога одела со мајка си во црква, покажувала голема побожност. По смртта на родителите, посакувајќи монашки и подвижнички живот, го напуштила родниот дом и заминала во Цариград, каде што се замонашила во црквата „Света Софија“, а потоа се упатила кон Јорданската пустина.
Покрај храмовите посветени на Света Петка често се наоѓаат извори со вода за која верниците веруваат дека има исцелителни својства. Луѓето ја земаат со надеж дека ќе им помогне при рани и ќе ги заштити од болести.
Параскева е родена во Епиват, во близина на градот Каликратија во Мала Азија, кон крајот на X или почетокот на XI век. Според преданието, таа поминала многу години во пустината, живеејќи во пост, молитва и осаменост.
Преданието раскажува дека во сон ѝ се јавил ангел и ја упатил да се врати во татковината за да ја шири Христовата вера. Затоа Света Петка на иконите е претставена во монашка облека, со крст во раката.
Патот на нејзините мошти низ историјата
На нејзиниот гроб, според христијанското предание, се случувале чуда.
Во 1238 година, бугарскиот цар Јован Асен, според некои извори, ги одзел, а според други едноставно ги пренел моштите на Света Петка во својот престолен град Трново.
По освојувањето на Бугарија од страна на Османлиите, моштите биле пренесени, по наредба на султанот Бајазит, во молдавскиот град Јаши.
Кнегињата Милица во 1396 година успеала да добие дозвола за моштите на светителката и да ги положи во црквата „Ружица“ на Калемегдан.
Султанот Сулејман II ги пренел моштите на Света Петка во Цариград во 1521 година.
Конечно, во 1641 година, цариградскиот патријарх Партениј му ги подарил моштите на молдавскиот кнез Василиј Лупул, кој ги пренел во Јаши и ги положил во црквата „Свети Три Ерарси“, каде што се наоѓаат и денес.
Напомена: Забраните за домашни работи, предвидувањата за несреќа и тврдењата за лековитите својства на водата се народни верувања и преданија, а не научно потврдени факти.