Во селото Илиќи во Негбинина, на половина пат помеѓу Нова Варош и Златибор, селото го красело далеку познатиот бор, а мештаните го сметале за свој заштитник.




Како што се вели во селото во подножјето на Муртеница, околу него се шетале крстоносци, а на местата каде што пораснал луѓето се молеле на Бога. Сместено на ветрот помеѓу селата Тешиќи, Сиќковиќи и Јововиќи, блиску до селските гробишта, ги чувало тајните на селото и се сметало за селско светилиште.




– Никој не знае кој го засадил тој бор и колку е стар. Сигурно е дека тоа е свето дрво и дека било голем грев да се исече. До него игравме како деца и растевме, тоа зазема важно место во нашето детство, како и сега за моите внуци – рече локалниот жител Радојко Илиќ (71), на чиј имот израсна рекордниот бор.




По силна снежна бура и невреме, жителите на Негбина ги вознемири глетката кога борот разнесен од ветерот го блокирал селскиот пат. Загрижените луѓе не го поместија, но секојдневно го посетуваат со своите возила. Веста дека дрвото е откорнато никого не остави рамнодушен, а на многумина им го врати споменот.




– На него имаше врежан крст, сега го најдов под багажникот, што докажува дека е големо светилиште. Имаше крошна како чадор и сите го сакавме. Сега тоа е невообичаено за сите нас, а голема случајност што излегол ноќта кога селото се смирило и никого не повредил – вели еден од жителите, Грујо Илиќ (61).




Жителите на Негбина велат дека борот е стар околу 300 години. Така им рекле нивните предци, а тие им го пренеле на своите потомци. Во 1977 година, борот почнал да се суши, кога бил погоден од силено невреме.




Селаните се сеќаваат на нејзината прекрасна круна и зелените гранки. Градежниците пред десет години заедно со мештаните го наполнија селскиот пат, а со фрлање „догорчиња“ на дрвото, борот се запали, но жителите го изгаснаа во текот на ноќта. Како што одминуваше времето, се повеќе се сушеше, а за неговото дрво останаа само умрените од мештаните, кои го напуштија ова село по вистината.




– Се сеќавам кога крстоносците одеа низ селата, а кога доаѓаа до борот, го обиколија и Му се молеа на Бога. Тој беше наш симбол и заштитник, но и одредница кога некому објаснуваме каде живееме. На соседниот рид, во селото Ќурдиќи, има уште еден рекорден бор на имотот на семејството Чировиќ – вели старецот Миливоје Илиќ (77).




Свои записи имаат и други села од Златиборскиот крај и Стари Влашки, дрвја, кои се сметаат за свети во српската култура. Дрвото станува запис преку чинот на осветување, каде во кората е издлабен крст и на тој начин претставува светилиште за селото во кое се наоѓаат. Се верува дека кој ќе го пресече или на друг начин ќе го оштети ќе има голема несреќа, па не смее да се качува на дрвото. ниту спие под неговите гранки.




„Селскиот парламент“ секогаш се состануваше на рекордниот бор во Негбина, каде се договараа важни настани за селото. Покрај него поминувале поворки и погреби, а се славеле и големи успеси на селото.

