За време на гонењето на христијаните под незнабошците императори Диоклецијан и Максимијан, епископот на Кампанија во Италија, Јануариј, бил изведен на суд пред кнезот од Кампанија Тимотеј. Принцот се обиде прво со ласкање, а потоа со закани да го придобие во идолопоклонство. Но, кога ќе видат дека епископот Јануариј е цврст во христијанската вера како столб, кнезот наредува да го фрлат во вжештена печка.
Но, светиот маченик, како Трите млади во вавилонската печка, неповреден стоеше среде огнот, пеејќи и славејќи го Бога, зашто Ангелот Божји слезе кај него и го разлади огнот со невидлива роса.
И кога излезе од рерната, сите се зачудија кога видоа дека огнот не ја ни допрел неговата облека. А кнезот, мислејќи дека христијанскиот епископ со помош на некоја магија се спасил од огнот, уште повеќе се разбеснил и наредил маченикот да го истегнат на маченичката комора толку силно што да му пукнат и зглобовите, а потоа безмилосно ги тепаат. . Откако вака го истегнаа маченикот, со железни четки го стругаа неговото тело, додека не се видат коските, а земјата беше натопена со крв. Ѓаконот Фауст и читателот Дисидериј застанаа меѓу народот и ги гледаа страдањата на нивниот епископ.
И од една страна се радуваа со дух поради неговите херојски страдања, а од друга – плачеа поради неговите гневни маки. И кога му ги пресекоа вените на светителот, силно плачеа. Така знаеја дека се христијани. Затоа, незнабошците ги фатија и двајцата, ги врзаа заедно со светиот маченик Јануариј и ги одведоа по кнезот во градот Потиол, каде што ги фрлија во затвор. Во истата зандана беа ѓаконите Прокл и Сосиј од Потиола и двајца прости христијани, Евтихиј и Акуција, заради Христа.
Следниот ден, сите седуммина беа извадени и фрлени пред дивите ѕверови. Но Бог, кој се прославува во Своите свети, им ги затвори устата на ѕверовите, како што правеше Даниил во јамата, а ѕверовите не ги допираа, туку сите кротки како овци дојдоа и паднаа пред нозете на светиот епископ. – Ова натприродно чудо ги запрепасти и исплаши сите гледачи. Но, принцот, исто така, ја припишал оваа божествена моќ на христијанската магија и размислувал како да го погуби Божјиот светител и оние со него. Додека тие се мачеа околу тоа, тој одеднаш ослепе и побара водач. А невиниот Христов светител и маченик Јануариј Му се помоли на Бога за својот непријател кнезот Тимотеј и тој веднаш прогледа. Гледа со очите на телото, но не и со очите на душата.
Од гледачите кои ги забележале овие чуда, пет илјади луѓе поверувале во Христа. А неблагодарниот и тврдоглавиот кнез, иако со молитвите на мачениците се излечи од ненадејно слепило, не само што не ја знаеше вистината, туку уште повеќе избезуме. Зашто, наместо да Му благодари на вистинскиот Бог – Христос нашиот Господ, тој почна да Го хули. И бесен што толку многу луѓе се свртеа кон Христа, нареди светите маченици да бидат исечени со меч.
И така светиот божји свештеномаченик Јануариј и неговите состраданици: ѓаконите Фауст, Прокл, Сосиј, читателот на Дисидериј, Евтихиј и Акуција, беа исечени со меч надвор од градот Потиол и примија маченички круни. А телата на светите маченици ги земаа блиските градови, секој по еден, за да имаат свои посредници пред Бога. Телото на свештеномаченикот Јануариј христијаните од градот Неапол го однеле, тајно го однеле во својот град и со почит го погребале во црквата. Кога го земале телото на свети Јануариј во градот Потиола, христијаните ја собрале згрчената крв на маченикот од земјата во стаклен сад и ја чувале во чест.
И секогаш кога ќе се ставаше до главата на маченикот, веднаш се раствораше и стануваше течна како да е истурена во тој момент. На гробот на овој светител до денес се направени безброј чуда. Една од нив е ова: Еднаш, кога вулканот Везув почна да исфрла оган и лава на таков начин што им се закануваше и на блиските и на далечните населби, луѓето побегнаа во гробот на светиот свештеномаченик Јануариј и со солзи го повикаа помош. И веднаш на неговите молитви вулканот престана да работи, и не предизвика никаква штета.
Треба да го споменеме и ова необично чудо: умре единецот на една вдовица Максимила, а таа неутешно плачеше по него. Во таа болка таа го направи ова: сеќавајќи се како во Стариот завет светиот пророк Елисеј на чудесен начин го воскресна синот на Соманката, ја симна иконата на светиот епископ Јануариј, направена од дрво, која висеше над вратата на црквата. и го стави на нејзиниот мртов син, имено очите кон очите, устата кон устата, телото на телото, и почна со сето свое срце да се моли на светицата со солзи и липања, велејќи: Слуга Божји, имај помилуј ме и утеши ме во агонија: воскресни го синот мој, единствениот мој!
Кога таа се помолила така, момчето веднаш оживеало, а тој здрав станал. И сите што дојдоа на погребот беа восхитени на ова славно чудо, и се прославија и Му благодарија на Бога, Кој создава прекрасни дела преку Своите светии, и му се заблагодарија на светиот маченик Јануариј како брз помошник. Со своите свети молитви Господ вечно да ја покажува својата милост кон нас, амин.
