Преку молитвата човекот го кажува она што често не може никому друг да му го признае.
Во моменти кога човек останува сам со своите мисли, кога го притискаат грижи, стравови или неискажани желби на срцето, најчесто спонтано посегнува по молитвата. Таа не е само збир од научени зборови ниту обичен верски обичај — молитвата е најдлабокиот разговор на човекот со Бога, тивко обраќање во кое ја отвораме душата, благодариме, бараме сила и пронаоѓаме мир.
Преку молитвата човекот го изнесува она што често не може да му го каже никому друг. Во неа има и надеж и страв, и покајание и благодарност. Затоа молитвата постои во речиси сите религии и со векови претставува потпора за луѓето и во најтешките, и во најсреќните моменти од животот.
Светиот владика Николај Велимировиќ на едноставен, но длабоко мудар начин објаснил што всушност е молитвата, колку често човек треба да се моли, какви видови молитви постојат и од што се состои секоја вистинска молитва. Неговите размислувања се запишани во книгата „Верата на светите“.
Што е христијанска молитва?
Според зборовите на владиката Николај, христијанската молитва е начин на кој човекот воспоставува врска со Бога. Преку молитвата ја изразуваме својата вера, надеж и љубов, но и желбата да бидеме поблиску до Создателот.
Молитвата не е само изговарање зборови — таа е состојба на духот и срцето.
Видови молитва
Владиката Николај објаснува дека постојат четири основни видови молитва:
- внатрешна молитва,
- надворешна молитва,
- лична молитва,
- заедничка молитва.
Секоја од нив има посебно значење во духовниот живот на човекот.
Внатрешна и надворешна молитва
Внатрешната молитва се нарекува и умна молитва. Таа се одвива во тишина, без гласно изговарање зборови, длабоко во срцето и мислите на човекот.
Од друга страна, надворешната молитва се изговара наглас. Тоа е молитва што човекот ја кажува со глас, било кога е сам или заедно со други луѓе.
И двете имаат иста суштина — обраќање кон Бога.
Колку често треба да се молиме?
На прашањето колку често човек треба да се моли, владиката Николај дава едноставен одговор: сè зависи од тоа колку го сакаме Бога.
Колку е поголема љубовта кон Бога, толку е и потребата за молитва почеста и посилна. За највозвишени ги сметал луѓето кои непрестајно се молат, потпирајќи се на Христовите зборови:
„Треба постојано да се молите.“
Како е можно човек непрестајно да се моли?
Непрекинатата молитва, објаснува владиката Николај, е можна преку внатрешната, умна молитва.
Човек може да му се обраќа на Бога дури и додека работи, патува, молчи или ги извршува секојдневните обврски. Доволна е една мисла упатена кон Бога — благодарност, славење или тивко барање помош.
На тој начин молитвата станува дел од животот, а не само момент одвоен за верски обред.
Најкратката молитва
Како најкратка и една од најважните молитви, владиката Николај ја наведува:
„Господи Исусе Христе, Сине Божји, помилуј ме мене грешниот/грешната.“
Оваа кратка молитва, позната и како Исусова молитва, со векови има посебно место во православната духовност.
Лична и заедничка молитва
Кога човек се моли сам, тивко и во себе, тоа е лична молитва.
Кога се моли заедно со други луѓе — во црква, на богослужба или на друго место — тогаш станува збор за заедничка или јавна молитва.
Владиката Николај нагласува дека и двата вида молитва се подеднакво важни за секој христијанин.
Човек треба да се моли и насамо и заедно со другите, бидејќи токму заедничката молитва ги поврзува верниците во верата, љубовта и духовното единство.
Од што се состои секоја правилна молитва?
Според учењето на владиката Николај Велимировиќ, секоја вистинска и правилна молитва се состои од три основни дела:
Благодарење
Најпрво треба да му заблагодариме на Бога за сè што сме добиле — за животот, здравјето, семејството, силата и секој дар што го имаме.
Молба
По благодарноста, човекот може да го замоли Бога за она што му е потребно — помош, утеха, сила, здравје или духовен мир.
Славење
Третиот дел од молитвата е славење на Бога, величење на неговата добрина, сила и љубов.
Токму преку тие три дела молитвата станува целосен разговор на човекот со Бога.
Силата на искрената молитва
Зборовите на владиката Николај и денес потсетуваат дека молитвата не е обврска што се исполнува од навика, туку потреба на душата да пронајде мир, смисла и блискост со Бога.
Без разлика дали човек се моли гласно или во тишина, во црква или во самотијата на својот дом, најважно е молитвата да биде искрена.
Зашто искрената молитва, како што учеле светителите, никогаш не останува неуслишена.