Верниците строго го почитуваат обичајот на денешниот ден.

Православната црква денес, на 6 септември, го слави Светиот свештеномаченик Евтихиј.

Свети Евтихиј бил родум од градот Севастопол. Кога го слушнал Евангелието Христово, ги оставил своите родители и пријатели и му се придружил на возљубениот Христов ученик, апостолот Јован Богослов.

Следејќи го насекаде светиот апостол и подражавајќи го неговиот живот, Свети Евтихиј се научил од него на небесна мудрост и ја примил од него, како од извор, благодатта Божја. Исполнет со апостолска ревност, Свети Евтихиј јуначки ја искоренувал идолопоклоничката заблуда.

Истото така, сретнувајќи го светиот апостол Павле, свети Евтихиј го следел него како ѕвезда сонце и многу се потрудил со него, проповедајќи го Евангелието и јуначки поднесувајќи ги сите неволји.

Тоа заедништво и слога денес може да бидат ѕвезда водилка на српскиот народ и да ја поткрепуваат познатата изрека дека „само слогата Србина спасува“. Затоа свети Евтихиј се смета за ученик на двајцата — и на светиот евангелист Јован Богослов и на светиот апостол Павле.

Свети Евтихиј бил наречен „апостол од помалите“, иако не се наоѓа во бројот на седумдесетте апостоли. Почестен е со овој назив затоа што со најстарите апостоли се трудел во проповедањето на Христовото Евангелие, затоа што од нив бил посветен за епископ за служење на словото и принесување на бескрвната жртва, и затоа што минал многу земји проповедајќи го Христа, не само со нив, туку и самостојно.

Всушност, тој никогаш не патувал сам — секогаш со него бил ангел Божји кој му давал сила и однапред му откривал што ќе му се случи. Овој Христов апостол насекаде со трпение ги поднесувал и затворските окови и мачењата, јуначки страдајќи за својот Господ.

Еднаш, кога свети Евтихиј бил долго време мачен од глад во затвор, Бог му испратил леб од небото, кој му го донела невидлива рака. Со тој леб тој толку се укрепил, што сите маки што му ги правеле луѓето ги сметал за ништо.

Другпат, кога бил гол обесен на мачилиште и струган со железо, од неговото чисто тело потекла крв со миризлив мирис и го исполнила воздухот со чудесен благоухан мирис.

А кога потоа светиот апостол бил фрлен во распламтен оган, ненадејно загремело од небото и паднал голем дожд со снег, кој го изгаснал огнот, а светецот останал жив и неповреден, славејќи Го Бога.

Потоа свети Евтихиј бил предаден на ѕверови да го изедат, но пред неговото лице и ѕверовите станале кротки како овци; а што е уште почудно — лавот, пуштен врз него, проговорил со човечки глас, гласно проповедајќи ја величината на Господа и Спасителот наш Исус Христос, со што ги заплашил и вчудоневидел сите што гледале.

Но, што е чудно во тоа? Оној што некогаш ја отвори устата на Валаамовата магарица за да зборува како човек, зарем не можел да ги отвори и устите на лавовите за да зборуваат на човечки начин — на посрамување на незнабошците и на прославување на својата семоќна сила? Еден и ист Господ присуствувал и чудотворел и тогаш и сега.

Што се однесува до тоа како светиот апостол Евтихиј го завршил својот подвиг, се знае дека врзан бил одведен од Ефес во својот роден град Севастопол и таму завршил: светата глава му била отсечена со меч, а Господ Исус ја овенчал со прекрасен венец на победата.

Обичаи и верувања

Се верува дека луѓето кои се пред некоја важна одлука задолжително треба да отидат во црква и да се помолат на овој светец, кој ќе им помогне да донесат вистинска одлука, со молитвата:

„Вистината на работите му ја објави на стадото твое како правило на верата, образец на кротоста и учител на воздржувањето. Затоа со смирение стекна високи почести, а со сиромаштија богатства: Оче Евтихије, моли Го Христа Бога да ги спаси душите наши.“