Според објавените пресметки, за започнување производство на кикиритки на површина од еден хектар потребни се меѓу 1.750 и 2.500 евра.

Додека македонските земјоделци најчесто се придржуваат до традиционалните култури како пченицата, пченката и пиперката, сè повеќе се зборува за растенија што би можеле да донесат дополнителна заработка. Една од нив е кикиритката, чие одгледување би можело да биде интересна алтернатива за домашните производители.

Кикиритките сè уште се одгледуваат во релативно мали количини во Македонија, додека значителен дел од домашните потреби се задоволуваат преку увоз.

Сепак, одредени делови од земјата имаат климатски услови што би можеле да одговараат на оваа култура. Пресметките покажуваат дека најголемата вредност не мора да се оствари само со продажба на сурови кикиритки, туку и со нивна преработка.

Инвестиција од 1.750 до 2.500 евра по хектар

Според објавените пресметки, за започнување производство на кикиритки на еден хектар потребна е инвестиција од 1.750 до 2.500 евра.

Најголем дел од трошоците се однесуваат на наводнувањето, за кое треба да се издвојат меѓу 700 и 1.000 евра. Семето чини околу 200 до 250 евра, подготовката на почвата од 300 до 400 евра, додека за заштита на посевите и работна сила се проценуваат дополнителни 500 до 700 евра.

На кикиритките не им е доволна само квалитетна почва. Станува збор за растение на кое му се потребни топлина и доволно долга сезона без мразови. Особено внимание треба да се посвети на обезбедувањето вода во периодот на цветање и формирање на мешунките.

Просечниот принос наведен во овие пресметки изнесува од 2,5 до 3 тони по хектар. Доколку родот се продава на големо, приходот би можел да се движи од 3.750 до 6.000 евра по хектар.

Сепак, токму со преработката се отвора можноста за значително поголем приход.

Најголемата заработка не е од суровите кикиритки

Кикиритките можат да се преработат во производи со поголема додадена вредност, како путер од кикиритки или масло. Во таков модел се наведува потенцијален приход од дури 10.000 до 12.000 евра по хектар.

Сепак, тоа не е исто што и чиста заработка. Во пресметката треба да се вклучат и трошоците за преработка, амбалажа, складирање, маркетинг и продажба.

Крајниот финансиски резултат во голема мера зависи од тоа како производителот ја организирал производството и на кој начин ги пласира своите производи.

Токму преработката е интересна можност за земјоделците, бидејќи им овозможува да не останат само на продажба на суровината, туку од сопствениот род да создадат готов производ со поголема пазарна вредност.

Не е доволно само да се посее и да се чека

Иако на прв поглед кикиритките изгледаат како едноставна култура за одгледување, нивното производство бара добро познавање на земјоделските техники.

Плодот на кикиритката всушност е мешунка што се развива под земјата. По опрашувањето на цветот, цветната дршка се свиткува кон почвата и навлегува во неа, каде што започнува формирањето на мешунката.

Поради тоа, важно е почвата да биде лесна и растресита, за плодовите правилно да се развиваат и подоцна полесно да се вадат.

Кикиритките најдобро успеваат на топли, полесни и песокливи почви богати со калциум.

Сеидбата обично се врши во април или на почетокот на мај, откако ќе помине опасноста од мразови. Бербата најчесто се одвива од септември до крајот на октомври, односно пред појавата на првите есенски мразови.

Дали одгледувањето кикиритки е исплатливо во Македонија?

Кикиритките би можеле да претставуваат интересна можност за диверзификација на земјоделското производство во Македонија, особено за производителите што имаат соодветни почвени и климатски услови.

Сепак, наведените износи се проценки, а не гарантирана заработка. Пред да започнат со производство, земјоделците треба да ги проверат локалните услови за одгледување, достапноста на семенски материјал, потребите за наводнување, трошоците за механизација и можностите за продажба.

Посебно важно е однапред да се утврди дали постои пазар за сурови кикиритки или за преработени производи. На тој начин може пореално да се процени дали оваа култура би донела профит и колкава површина е оправдано да се засади.