Кардиологот д-р Снежана Башиќ гостуваше во утринската програма на Прва телевизија и откри што најмногу влијае на покачениот холестерол и дали тој секогаш претставува опасност. Најпрво се осврна на честата дилема – дали е здраво за појадок да се јадат сланина и чварки.
„Секако дека е добро наутро да се изедат и сланина и чварки. Она што го застапувам 40 години наназад е дека не треба пациентите да се ставаат на строги диети, особено не на диети со засилено користење на растителни маснотии. Ние овде, на овие простори, за жал имаме генетска метаболна грешка кога станува збор за метаболизмот на холестеролот. Оние што ги поставиле границите требало да го земат предвид тоа. Не може сите да мораат да имаат холестерол 5,1 – тоа едноставно не е точно. Холестеролот е само еден од ризик-факторите“, објасни д-р Башиќ.
Според неа, метаболниот проблем не се активира со исхраната, туку најчесто со стресот.
„Нашите предци дури по 60–65 години можеа да добијат проблеми со метаболизмот на мастите. Денес тоа се случува многу порано, поради начинот на живот и физичката неактивност. Само 30% од мастите доаѓаат од храната, додека дури 70% масти во крвта ги синтетизира црниот дроб. Затоа терапиите кои се насочени само кон незаситени масти, омега масти и слично, често се погрешни, бидејќи црниот дроб и нив може да ги претвори во заситени.“
Д-р Башиќ нагласи дека холестеролот е важен и неопходен за функционирањето на организмот:
„Холестеролот е корисен – од него се создаваат хормони, а особено мозокот функционира подобро благодарение на него, бидејќи од него се создаваат невротрансмитери.“
Како добар пример, таа ја истакна Шведска, каде овој пристап одамна се применува.
Кои масти се најдобри?
Според д-р Башиќ:
-
Најтешко ги вариме мастите од риба и морски плодови, бидејќи имаат помал број изопренски единици.
-
Животинските масти најлесно ги вариме, бидејќи по состав најмногу наликуваат на човечките.
-
Свинската маст е подобра за готвење, затоа што веќе била обработена на висока температура.
-
Растителните масла не се препорачуваат за пржење, бидејќи при загревање стануваат нездрави.
-
За салати најдобро е да се користат:
-
ладно цедено маслиново масло,
-
масло од тиква,
-
сусамово масло,
-
масло од семки од грозје и други.
-
„Маслото е добро додека не се загрее. Кога се загрева на висока температура, го менува составот и организмот го препознава како заситена маст, што може да доведе до покачен LDL холестерол“, завршува д-р Башиќ.