Феноменот на слушање кај децата е занемарен, децата се сè повеќе битија на гледање. Затоа фантазијата и послушноста им закржла, затоа светот повеќе не го доживуваат според вистинските вредности. Она што го гледаме е посилно од она што го слушаме.
Детето прво визуелно го доживува светот, но потоа потребно е постепено и повеќе и да го запознае. Затоа треба многу да зборува, а потоа нека го репродуцира со цртање, бидејќи така го развива своето ментално и асоцијативно поле. Оттука и зборот послушност, прво мора да слушаме, слушнеме. Најдобро би било да ги исфрлите ТВ и игрите од дома. ТВ денес стана бебиситерка. Ако детето претпочита да гледа цртани отколку да оди на прошетка со својот татко, сте ја изгубиле битката, некаде сте згрешиле.
Со децата треба да се живее природно, да ги вклучи во животот, да има слух за нив, постојано да им се посветува, да се занимава со нив. Тогаш нема пропусти, нема плен.
Луѓето прашуваат што да прават кога ќе дојдат гости, а децата им скокаат на глава и воопшто не слушаат. Или ги носат во продавница, а детето почнува да се тркала по подот и да вика мајка му да му купи нешто.
Тој проблем тогаш не е решен.
Ако живееме природно со нив, ако сме се справиле со нив на време и доволно, ако знаат колку ни се важни, нема да има такво разгалување. Ако сте навикнати да му купувате внимание преку подароци – а тоа е најголемото зло за детето – тогаш ќе ве замоли во продавница да му купите нешто бидејќи тоа е замена за љубов и внимание. Тогаш не бара колаче, туку твое внимание, а ти го караш или тепаш за бисквитот. Да му посветивте доволно внимание и да го подготвивте за тоа патување до продавница, тоа немаше да се случи. Тоа значи навреме да му објасниш дека не може секој пат да добие нешто, дека мама нема толку пари, но затоа мама го носи на прошетка и разговара со него, што е многу поважно. Ако детето не добило соодветно внимание, тогаш ќе го грабне од други луѓе, т.е. гости.
Значењето на еден настан, празник, може убаво да им се објасни на децата преку подароци. Ќе добиваат мали подароци за мали празници, а големи подароци за големи празници. Индиректно се информира за значењето на празникот, но, секако, сето тоа му се објаснува.
На децата им е поважно каков пример гледаат дома отколку што ние им кажуваме. Ако детето пишува домашна задача, а мајката го мрмори досието и му вели на таткото за комшијата: „Види каква куќа изгради! Нема училишни денови, но тој знае како да живее!“ – Каква порака му испраќа мајката на детето во тој момент?
Децата не треба никако да се казнуваат, а камоли да се тепаат. Болката што му ја нанесовме ќе му создаде омраза, а не посакуваната реакција или промена во однесувањето. Ако живеевме природно со него, се справувавме со него, ако го има нашето постојано внимание и љубов, нема да биде палав, нема да има потреба од ќотек и казнување.
Подобро е тогаш да зборувате за вашите емоции. Ако детето нè сака, ако е послушно (послушност што доаѓа од љубов, а не од страв), ќе разбере повеќе ако му кажеме дека нешто нè повредило (не во смисла да го обвинуваме). И ако го повредиме со ќотек, му нанесеме болка, нема да може да сочувствува со нас.
Д-р Светомир Бојанин, детски психолог (зелена училница)