Денес го славиме Полагањето на чесниот појас на Пресвета Богородица, празник важен за жените кои се молат за здравје и потомство.
Српската православна црква денес, 13 септември, го одбележува Полагањето на чесниот појас на Пресвета Богородица, празник посветен на една од најпознатите христијански светињи – појасот за кој црковното предание вели дека ѝ припаѓал на Мајката Божја.
Овој празник има посебно место меѓу верниците, а кај нашиот народ особено го почитуваат жените и брачните парови кои се молат за потомство, како и сите оние кои ѝ се обраќаат на Пресвета Богородица за помош, здравје, мир и заштита.
Светиња која се чува со векови
Според преданието, Пресвета Богородица по своето Успение го предала својот појас на светиот апостол Тома. Српската православна црква наведува дека појасот подоцна бил пренесен во Цариград, каде што бил чуван во запечатен ковчег во Богородичната црква Влахерна, сè додека, во времето на цар Лав Мудри, не бил отворен.
Токму во времето на цар Лав Мудри, според преданието, царицата Зоја тешко се разболела. Откако лекарите не можеле да ѝ помогнат, таа побарала врз неа да биде положен појасот на Пресвета Богородица. Преданието вели дека потоа оздравела, а во знак на благодарност царицата го украсила појасот со златен вез, со што го добил изгледот по кој денес е познат.
Денес најголемиот дел од светата реликвија се чува во светогорскиот манастир Ватопед, додека делови од појасот низ историјата се наоѓале и на други места.
Појасот се поврзува и со српскиот кнез Лазар
Историјата на оваа светиња во еден момент се вкрстила и со историјата на српскиот народ.
Според преданието, Богородичиниот појас дошол во сопственост на кнезот Лазар, кој го чувал како голема светиња. Потоа тој, заедно со дел од Чесниот крст, го подарил на манастирот Ватопед на Света Гора.
Поради тоа, овој празник има посебно место и во српската православна традиција, бидејќи светата реликвија се поврзува и со еден од најзначајните српски средновековни владетели.
Зошто жените особено се молат на овој ден?
Во народната побожност, Полагањето на појасот на Пресвета Богородица особено се поврзува со молитви за потомство, здравје и заштита на семејството.
Жените кои сакаат да станат мајки, како и брачните парови кои се соочуваат со тешкотии при добивањето деца, посетуваат цркви и манастири посветени на Пресвета Богородица и упатуваат молитви кон неа.
Сепак, важно е да се нагласи дека Црквата не учи дека одреден празник или светиња автоматски гарантираат исполнување на некоја желба. Молитвата е израз на вера, надеж и обраќање кон Бога, додека Пресвета Богородица се почитува како застапница и помошничка на верните.
Тропар на празникот
На овој ден се пее тропар посветен на чесниот појас на Пресвета Богородица:
„Владичице Приснодево, Покрове на луѓето, ризата и појасот на пречистото Твое тело, како силен покров, му ги даде на градот Твој. И по безсеменото раѓање Твое остана Дева: од Тебе и природата и времето се обновуваат. Затоа Те молиме, дарувај му мир на градот Твој и на душите наши голема милост.“
Празничниот кондак гласи:
„Денес го празнува полагањето на Твојот славен појас, Сеславна, Твојот храм, усрдно Ти извикувајќи: Радувај се, Дево, Пофалбо на христијаните!“
Молитва кон Пресвета Богородица
На празникот посветен на нејзиниот појас, верниците можат да прочитаат и молитва кон Пресвета Богородица. Не постои посебна „магична“ молитва која е услов празникот правилно да се одбележи, но кон Пресвета Богородица се упатуваат молитви за здравје, мир, заштита, помош во неволја и спасение.
Една од молитвите гласи:
„О, Пресвета, Госпоѓо Владичице, Богородице! Со страв, вера и љубов пристапувајќи кон чесната икона Твоја, Те молиме: не го одвраќај лицето Свое од оние кои прибегнуваат кон Тебе. Умоли Го, милосрдна Мајко, Синот Твој и Бог наш, Господ Исус Христос, да ја сочува во мир земјата наша, а Светата Своја Црква непоколеблива од секое безбожништво, ерес и раскол.
Зашто немаме друга помош, немаме друга надеж освен Тебе, Пречиста Дево: Ти си на христијаните семоќна Помошничка и Застапница. Сите оние кои со вера Ти се молат избави ги од гревовен пад, од замките на злите луѓе, од сите искушенија, маки, неволји и од ненадејна смрт; дарувај ни дух на покајание, смирение на срцето, чистота на мислите, исправување на гревовниот живот и простување на гревовите, за сите ние, благодарно пеејќи ја Твојата величина, да се удостоиме за Небесното Царство и таму со сите светии да го прославуваме пречесното и величествено име на Отецот и Синот и Светиот Дух. Амин.“
Молитва за потомство
За оние кои се молат за деца, особено е важно молитвата да не се претвора во ветување дека одреден обред или светиња сигурно ќе донесе бременост. Во православната традиција верникот се моли за она што го посакува, но истовремено својата желба му ја доверува на Бога.
Во молитвеникот, меѓу другото, се наоѓа и молитва кон Пресвета Богородица за децата:
„О, Пресвета Владичице Дево Богородице, спаси ги и сочувај ги под Твојот покров моите чеда (имињата), сите момчиња и девојчиња, крстени и некрстени, и оние кои се во утробата на мајките. Покриј ги со ризата на Твоето мајчинство и сочувај ги во страв Божји и во послушност кон родителите, умоли Го Господ мој и Синот Твој да им го дарува сето она што е корисно за нивното спасение. Ти ги предавам на Твојата мајчинска грижа, бидејќи Ти си Божествен Покров на слугите Твои. Амин.“
Денес верниците особено ѝ се обраќаат на Пресвета Богородица
Полагањето на чесниот појас на Пресвета Богородица не е само сеќавање на една древна светиња. За православните верници, овој ден е можност преку молитва да ѝ се обратат на Пресвета Богородица и да ја замолат за она што го носат во срцето – за здравје, мир во домот, заштита на семејството, помош во неволја и сила да истраат во тешките моменти.
Црковната традиција му дава посебно место на празникот токму поради сеќавањето на светињата која со векови е чувана и почитувана, додека верниците се потсетуваат дека вистинската сила не се наоѓа во самата материјална светиња, туку во верата и молитвата.
