Авиокомпаниите и аеродромите побараа новиот систем за биометриска гранична контрола во Европската Унија привремено да биде суспендиран за време на најинтензивниот дел од летната туристичка сезона, предупредувајќи дека некои авиони полетуваат полупразни, додека патниците чекаат во редици и до пет часа.
Во писмо испратено до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, авиокомпаниите и аеродромите побарале можност за привремено запирање на проверките во рамките на овој систем, стравувајќи дека ситуацијата дополнително ќе се влоши во текот на најпрометниот дел од летото.
„Дојдовме до критична точка“, наведуваат претставниците на здруженијата ACI Europe, кое ги претставува европските аеродроми, како и Airlines for Europe и Меѓународното здружение за воздушен транспорт, кои ги претставуваат авиокомпаниите.
Според нив, патниците веќе се принудени со часови да чекаат во редици пред терминалите и на отворените платформи, бидејќи граничните служби не можат доволно брзо да ги обработат пристигнувањата.
Во исто време, авиокомпаниите се соочуваат со ситуации во кои авионите остануваат полупразни во моментот на затворање на излезите за качување, додека дел од патниците сè уште чекаат на гранична контрола.
Некои авиони морале да го одложат полетувањето за да ги почекаат патниците, додека други биле принудени да заминат без дел од нив. Според здруженијата, во најоптоварените периоди редиците достигнуваат и до пет часа чекање.
Поради тоа, тие побарале од Европската комисија да им овозможи на аеродромите во текот на јули и август целосно да ги суспендираат биометриските проверки кога бројот на патници ќе ги надмине капацитетите на граничните служби.
Тие предупредуваат дека граничните служби, аеродромите и авиокомпаниите се наоѓаат под „неодржлив притисок“ и повикуваат на итна интервенција пред состојбата дополнително да се влоши за време на врвот на летната туристичка сезона.
Системот, кој постепено се воведува од октомври минатата година, предвидува државјаните на земјите што не се членки на Европската Унија при влез да регистрираат отпечатоци од прсти и фотографија на аеродромот на пристигнување.
Сепак, неговата примена се соочи со бројни проблеми. Грција привремено ги суспендираше биометриските проверки за британските патници до септември за да избегне нарушувања во текот на летната сезона.
Во мај, француската полиција привремено ги прекина дополнителните контроли во пристаништето Довер, а минатата недела директорот на римските аеродроми изјави дека системот ќе мора да биде суспендиран за патниците од земји надвор од Европската Унија за да се избегне хаос во текот на летото.
„Некои меѓународни патници веќе размислуваат да се откажат од патување во Европа поради можноста за повеќечасовно чекање на границите. Тоа му штети на угледот на Европа, на европскиот туризам и на поврзаноста. Во прашање се угледот на Европската Унија и довербата во регулаторната рамка“, наведуваат здруженијата.
Иако важечките правила им дозволуваат на земјите членки одредена флексибилност и прескокнување на поединечни проверки, во писмото се истакнува дека и покрај тоа продолжуваат да се создаваат прекумерно долги редици.
Здруженијата сметаат дека можноста за привремена суспензија на контролите треба да остане на сила и по септември, кога би требало да престанат да важат сегашните пофлексибилни правила, но само во јасно дефинирани вонредни околности.
Според нивните проценки, европските аеродроми во текот на јули и август ќе опслужат околу 40 милиони повеќе патници отколку во претходните два месеца.
„Европската комисија и земјите членки мора реално да ја согледаат состојбата и предизвиците со кои ќе се соочи воздушниот сообраќај во наредните недели“, се наведува во писмото.
Здруженијата додаваат дека можноста за привремено суспендирање на новите гранични контроли треба да остане достапна сè додека нема доволно вработени за непречено функционирање на системот и додека автоматизираните киосци не станат доволно сигурни.