Познат психолог открива која е најчестата грешка што родителите ја прават при воспитувањето на децата.
Психологот предупредува дека најголемата грешка е кога родителите го претвораат детето во проект и ја поврзуваат љубовта со резултатите, оценките и успехот.
Наместо притисок, многу поважни се поддршката, безусловната љубов и просторот детето само да ги открива своите интереси и да учи од неуспесите.
Родителите вложуваат многу време, пари и енергија во своите деца, купуваат едукативни книги, ангажираат приватни наставници, ги запишуваат на курсеви и се трудат да им овозможат што повеќе знаење и можности. Сепак, и покрај сите тие вложувања, понекогаш се случува детето во одреден момент да ја изгуби мотивацијата, да почне да го избегнува училиштето или да се откаже од нешто што претходно со ентузијазам го прифаќало.
Тогаш родителите често не разбираат што се случило. Ако сè правеле „за негово добро“, зошто детето не ги покажува резултатите што ги очекувале?
Одговорот на психологот често не се крие во тоа колку научило детето, туку во тоа колкав притисок чувствувало додека растело и дали имало доволно простор самото да открива што го интересира.
Не претворајте го детето во проект
Родителите понекогаш несвесно почнуваат да гледаат на детето како на проект во кој постојано треба да се вложува. Добрите оценки, странските јазици, спортот, музиката, натпреварите и различните курсеви стануваат дел од секојдневието, а успехот на детето почнува да се мери преку резултатите.
Проблемот настанува кога детето ќе добие впечаток дека е сакано и ценето само тогаш кога ги исполнува очекувањата.
Една од најважните пораки на психологот е дека детето не треба да расте со чувство дека мора да биде најдобро за да ја заслужи љубовта и прифаќањето од родителите.
Како што говорел Михаил Лабковски:
„Образованието на детето е негова лична работа. Ваша задача како родител е да го сакате и да се грижите за него, без оглед на неговите оценки, фризурата, дамките на маичката, успехот во спортот, музиката, уметноста и сите други успеси или неуспеси. Само безусловната љубов им дава на децата сила, самодоверба, психолошка стабилност и ресурси за развивање на нивните таленти.“
Детето не мора да ги исполнува амбициите на родителите
Родителите често имаат јасна претстава за тоа како треба да изгледа животот на нивното дете. Сакаат да биде образовано, успешно, финансиски независно и остварено. Сепак, она што родителот го смета за успех не мора да биде исто со она што детето еден ден ќе го посака.
Затоа е важно да се направи разлика меѓу поддршката и притисокот.
Поддршка значи да му помогнете на детето да ги открие сопствените интереси, да му понудите можности и да бидете покрај него кога ќе наиде на пречки. Притисокот се појавува кога детето ќе почувствува дека мора да постигне одреден резултат за родителот да биде задоволен.
Ако детето добие лоша оценка, не треба веднаш да следат критики или споредби со другите деца. Многу покорисно е да разговарате за тоа што му било тешко, дали му е потребна помош и како заедно можете да го надминете проблемот.
Не одредувајте му ја иднината на детето додека сè уште е дете
Од децата денес често се очекува многу рано да знаат што сакаат да работат, во што се добри и каква кариера сакаат да изградат. Сепак, дете на 12, 14 или 16 години допрва се запознава себеси и сосема е природно да ги менува интересите.
Дури ни завршувањето на училиштето или факултетот не значи дека човекот мора засекогаш да остане во една професија.
Затоа родителите не треба да создаваат дополнителна паника со реченици како: „Сега мораш да одлучиш што ќе работиш цел живот.“
Многу покорисно е да го прашате детето: Што те интересира во моментов? Во што уживаш? Што би сакал/а да научиш? Што ти е тешко?
Таквите прашања оставаат простор за развој, наместо детето да го ставаат пред задача што можеби сè уште не е подготвено да ја разбере.
Родителите се најважниот пример за децата
Еден од честите совети на психолозите е дека родителите не треба само да им зборуваат на децата како треба да се однесуваат, туку со сопствениот пример да им го покажат она на кое сакаат да ги научат.
Детето гледа како родителот реагира кога ќе згреши, како разговара со другите луѓе, како ги решава проблемите, како се справува со неуспехот и што прави кога се соочува со стрес.
Ако родителот му зборува на детето дека треба да биде смирено, а самиот бурно реагира на секоја непријатност, детето многу повеќе ќе научи од неговото однесување отколку од неговите зборови.
Затоа воспитувањето не завршува со совет. Тоа секојдневно се одвива преку примерот што детето го гледа дома.
Не ги омаловажувајте интересите на детето
Современите деца голем дел од животот го поминуваат во дигиталниот простор. За родителите тоа често изгледа како губење време, особено кога гледаат содржини кои им делуваат површни или неразбирливи.
Сепак, целосното отфрлање на светот што му е важен на детето може да создаде уште поголем јаз меѓу родителот и детето.
Наместо автоматска забрана, психолозите често препорачуваат разговор за тоа што детето всушност прави на интернет, што го привлекува и колку време поминува пред екранот.
Родителот не мора да ја прифати секоја содржина што детето ја следи, но корисно е да разбере зошто тој свет му е интересен.
Границите се важни, но мора да имаат смисла
Тоа, секако, не значи дека на децата треба да им се дозволи неограничено користење телефони или интернет. На децата им се потребни граници, рутина, сон, физичка активност, дружење во живо и време без екрани.
Сепак, забраните имаат поголема смисла кога се јасни и доследни и кога детето разбира зошто постојат.
Наместо постојано да повторувате „остави го телефонот“, родителот може заедно со детето да направи правила што ќе важат за целото семејство. На пример, за време на оброкот да нема телефони, а уредите во текот на ноќта да се оставаат надвор од спалната соба.
Не обидувајте се да го заштитите детето од секој неуспех
Родителите природно сакаат да ги заштитат децата од разочарувања. Сепак, детето мора да научи дека неуспехот не е катастрофа.
Ако родителот секогаш го решава проблемот наместо детето, тоа не добива можност да развие самостојност и отпорност.
Многу покорисно е да му помогнете на детето да разбере што се случило, што може следниот пат да направи поинаку и како самото да дојде до решение.
Лошата оценка, неуспехот на натпревар или откажувањето од некоја активност не значат дека детето е неуспешно. Тоа се искуства од кои може да учи.
Момчињата не мора по секоја цена да бидат „силни“
Од момчињата често се очекува да бидат успешни, силни, самостојни и финансиски способни, а понекогаш од нив се бара многу рано да знаат што сакаат да работат во животот.
Таквите очекувања можат да станат голем товар ако детето нема простор да покаже страв, несигурност, тага или збунетост.
Затоа е важно момчињата, исто како и девојчињата, да знаат дека разговорот за чувствата е нормален и дека барањето помош не е знак на слабост.
Родителите можат да ги научат дека неуспехот не ја одредува нивната вредност, дека е дозволено да го променат мислењето и дека не мора