Нашата народна традиција длабоко го почитува овој празник, бидејќи тој во општествена смисла го означува преминот на младите сопружници во рамноправни домаќини во заедницата.
Православната црква го празнува пролетниот празник Младенци во недела, на 22 март.
Празникот првенствено е посветен на младите брачни парови, а богатата традиција налага на тој ден за првпат самостојно и свечено да примаат гости во својот дом. Бројни обичаи го следат овој значаен датум, испреплетувајќи го историското сеќавање на раните христијански маченици со старите народни верувања за плодност, здравје и долговечност на бракот.
Младенци е ден кога се слават љубовта, слогата и заедништвото на оние кои стапиле во брак по 22 март претходната година. Овој празник го означува нивниот премин во нова животна улога како домаќини. Низ вековите се развиле различни обичаи, од кои најпознат е раното утринско месење и дарување на слатки посни колачи – младенчиња, со желба за долг, сладок и благословен заеднички живот.
Историја и симболика на Младенци
Иако во народната традиција празникот е насочен кон младите сопружници, неговата црковна и историска основа потекнува од 320 година и страдањето на Светите 40 севастиски маченици.
Овие млади војници од римската легија, и покрај строгите забрани на царот Ликиниј, одбиле да се откажат од христијанската вера, поради што биле осудени да замрзнат во ледено езеро. Бидејќи биле претежно млади, народот овој ден го поврзал со младите брачни парови, симболизирајќи ја истрајноста потребна и во бракот.
За време на венчавањето во црква, на младенците им се ставаат венци (круни), кои имаат тројна симболика:
-
царски венци – дека секој е владетел во својот дом
-
маченички венци – симбол на жртва и компромис во бракот
-
венци на вечна слава – симбол на вечна љубов и верност
Младенчиња – срцето на празничната трпеза
Најпознат обичај е подготовката на младенчиња – обредни, округли колачи кои ги меси младата домаќинка.
Обичајот налага:
-
да се станe рано
-
да се замесат точно 40 колачи (понекогаш 41)
Тие го симболизираат потомството и продолжувањето на семејството.
Симболиката е богата:
-
пченичното брашно – плодност и сила
-
кружниот облик – единство и вечност
-
медот – сладок и хармоничен брак
Пред печење, колачињата традиционално се боцкаат со гранче од дрен, за здравје „цврсто како дрен“.
Дали трпезата е посна?
Бидејќи Младенци секогаш паѓаат во периодот на Велигденскиот пост, трпезата мора да биде посна.
На неа најчесто има:
-
младенчиња
-
посни сарми
-
пребранeц
-
солени пити
-
туршија
-
риба
Се верува дека подготвување мрсна храна на овој ден носи несреќа, па затоа постот се почитува за здравје и напредок на младите сопружници и нивното идно семејство.