Сопругата на најпознатиот пејач и еден од најбараните манекенки, која има само 25 години, ги доживеала првите симптоми на мозочен удар.
Хејли Бибер, сопругата на пејачот Џастин Бибер, помина неколку дена во болница откако ги доживеа првите симптоми на мозочен удар. Таа се огласи на Инстаграм и објасни какви симптоми доживува.
Во четвртокот наутро седев и појадував со сопругот кога добив симптоми слични на мозочен удар, по што ме однесоа во болница. Откриено е дека имам многу мал згрутчување на крвта во мозокот, што предизвика недостаток на кислород, но моето тело успеа самo да се справи со тоа и целосно се опоравив за неколку часа – напишала оваа позната убавица.
– Иако ова беше еден од најстрашните моменти низ кои сум поминал, сега сум дома и добро сум, и многу сум им благодарna на неверојатните лекари и медицински сестри кои се грижеа за мене. Им благодарам на сите што ми се обративте со добри желби и грижа и за сета поддршка и љубов – напиша таа.
Неврологот Александар Ристиќ коментираше како мозочниот удар може да влијае на младите, здрави и активни луѓе. Ова се симптомите и најголемите фактори на ризик!
– Порано оваа болест ги погодуваше постарите лица, но веќе не е така, секој десетти пациент ќе припаѓа на популација помлада од 45 години. Кај помладите тоа е болест која е практично покомплицирана, бидејќи се помлади, има дефицити кои го нарушуваат продолжувањето на животот што допрва доаѓа. Мозочниот удар не е куриозитет кај младата популација – рече тој во емисијата „Јутро“ на Прва.
Причините кај младите и постарите се малку различни, но значително се преклопуваат, рече докторот и објасни дека порано кај нас мозочниот удар се нарекувал мозочен удар, искривен со германскиот збор „шлаг“ (мозочен удар).
– Причината за мозочен удар е всушност затнувањето на крвниот сад поради атеросклероза. Појако е кај постарата популација, почнува кога сме деца и полека се акумулира. Кај оние постари од 70, 80 години, многу крвни садови ќе бидат помалку проодни. Мозокот е мал орган, тежи само околу 1.300 грама, но еден литар крв поминува низ мозокот за една минута, му треба многу крв, исто како и срцето. Крвта носи шеќер и кислород, а во моментот кога тоа не е доволно, во одредени региони се случуваат мозочни удари. Тоа е основниот механизам на мозочен удар. Но, кај помладата популација, освен оние фактори на атеросклероза кои не се занемарливи, има вродени проблеми со крвните садови или, условно кажано, може да пукнат големите крвни садови кои пренесуваат крв низ вратот, тоа е дисекција, тоа е честа причина кај лица со потресни повреди на вратот изјави неврологот.
Кој е факторот на генетиката, на кои ризици можеме да влијаеме?
Постои и предодреденост или подложност на генетика, но не можеме прецизно да ја дефинираме, за жал. Оваа опасност можеме да ја предвидиме на ниво на ризик, доколку постои – зголемен притисок, зголемени масти, холестерол, дијабетес, пушење, намалена активност, сето тоа се фактори на ризик кои доколку се комбинираат со генетска подложност, доколку некој од роднините имал вакцинација настан, суштински промените на ризикот. И ние можеме само да го промениме однесувањето за да дејствуваме според факторите на ризик. Регулирајте го шеќерот, холестеролот и крвниот притисок, движете се од три до пет километри дневно. Исхраната е идеално медитеранска, која не се преоптоварува со липиди или масти и јаглехидрати, поради лошата регулација на шеќерот. Но, физичката активност не смее да се занемари, таа е исклучително важна – подвлече докторката.
Зошто мозочниот удар се повторува?
– Механизмот е едноставен, но местата каде што се случува даваат различни клинички слики. Најдоцна во рок од три часа се случуваат неповратни промени во благородното ткиво на мозокот, а одредени функции засекогаш изумираат. Ако едниот крвен сад откажа, а другиот, тоа е логично, па можноста е голема кај постарата популација ако зборуваме за атеросклероза. Кај помладите, каде што атеросклерозата не е причина, сепак е малку поретка, околу пет проценти – рече неврологот.
Во кој период од годината најчесто се јавува мозочен удар? Дали летото е „критично“?
– Нема цврста основа во податоците дека одредена сезона е критична, исхемијата најчесто се јавува рано наутро, тоа е еден вид информација. Но, во периоди кога има зголемување на притисокот, кога се користи многу солена зима, тоа се периоди кога може да се случи мозочен удар – рече тој.
Како им се случува мозочен удар кај спортистите на теренот, дали силната активност е фактор на ризик?
– Не знам детали за конкретниот случај, но одредени ретки работи ќе одат под радарот на спортскиот лекар. Некој може да добие силна аритмија на срцето, тоа трепери и крвта се коагулира, а тој згрутче стигнува до мозокот. Ова е релативно честа етиологија, односно механизам кај помладите луѓе. Не ја исклучуваме оваа активност како фактор што може да придонесе, но чувствителноста е таа што мора да се утврди, не можам да коментирам конкретен случај поради тоа – рече тој.
– Зависи кој дел од мозокот е зафатен, најчеста клиничка презентација е слабост на половина од телото, проблем со говорот, нагло слаб вид на едното око, ненадејна нестабилност на телото, тоа се екстремно силни главоболки наеднаш, овие се одлични симптоми кои го најавуваат. Клиничката презентација е ненадејна, тоа е важно. Постои закана од мозочен удар, ќе потрае околу десет минути и ќе престане, но потоа мора да одите на лекар за да спречите вистински мозочен удар. Разликата е во тоа што оваа минлива, привремена блокада не го уништи мозокот затоа што циркулацијата повторно се воспоставува, а мозокот е трајно оштетен – рече тој.
Симптомите секогаш ќе бидат исти, без разлика каде се случува мозочниот удар, а што да правиме ако некој до нас го доживее овој проблем?
– Нема конкретна препорака, времето и мозокот се најважни. До пред дваесетина години, мозочниот удар беше состојба која само ја набљудуваме. Но, денес постои можност да се реканализација на крвниот сад, да се идентификува затнувањето и да се примени терапијата што го разградува тромбот, до него може да се дојде механички. Ова значително го менува исходот на болеста. Ако има симптоми, мора што поскоро да отидете во болница, каде што се вршат такви интервенции. Можете сами да донесете човек, не мора да чекате брза помош. Кај нас тие институции се Ургентниот центар и болницата Свети Сава – рече тој.