Оставете ги луѓето да се гледаат надвор! Ова е суштината на привлечноста на водечките германски истражувачи на аеросол кои велат дека е скоро невозможно да се добие корона на отворено. ДВ ги праша научниците зошто е тоа така.
„Преносот на вирусот се случува скоро исклучиво во затворен простор“, пишуваат водечките научници од германското друштво за истражување на аеросоли во отворено писмо до канцеларката и министерот за здравство. Тие тврдат дека антипандемиските мерки со кои се ограничуваат средбите на отворено, прошетките или објавувањето полициски час испраќаат погрешна порака дека опасноста демне надвор – и со тоа ја зголемуваат можноста луѓето да се состанат во приватни домови и станови, каде што најголемата опасност е.
„Непрекинатите дебати за шетање по шеталиштето, седење во градината на пабот, џогирање или возење велосипед веќе долго време се покажаа како контрапродуктивни“, пишуваат научниците. Тие велат дека постојаното предупредување за луѓето да ги избегнуваат сите контакти – дури и оние на отворено – го зголемува заморот на луѓето од мерките. „Како што знаеме, луѓето гуглаат кога постојано се најавува состојба на подготвеност.
Зошто речиси и да нема опасност од корона надвор? ДВ разговараше за ова со водечки експерти во различни области:
Дали е целосно безбедно надвор?
Аеросолите, ситни честички што лебдат во воздухот, се главниот виновник за пренесување на коронавирусот. Според наодите на научниците, ова особено се случува во затворен простор. „Бидејќи циркулацијата на отворен воздух е многу поголема. Имате струи на ветер, така што концентрацијата на аеросол се разредува многу брзо “, вели Нико Мутерс, раководител на Институтот за јавно здравје на Универзитетската клиника во Бон.
Слично вели и вирусологот Александар Кекуле, но додава – сето ова е точно ако растојанието е најмалку метар и половина. „Ако не ја одржувате таа оддалеченост, погледнете се во лице и разговарајте гласно, пејте, викајте, плукајте – тогаш, наместо аеросоли, може да добиете капка“.
Студиите потврдуваат дека ризикот од инфекција надвор е исклучително мал. Една студија од Кина испита 7.324 случаи на инфекција – само една се случи на отворено. Кекуле вели дека истото важи и за мутациите на вирусот – тие се нешто позаразни, но мерките остануваат исти. „Мутантите не летаат повеќе“, вели вирусологот.
Како влијае ветерот?
„Колку е ветровито, толку побрзо ќе се развијат вештачки аеросолни облаци“, вели Герхард Шоих, физичар и истражувач на аеросол. На прашањето дали, на пример, во една ливада каде што живеат различни групи луѓе, можно е ветерот да пренесува аеросоли од една во друга група, Шојх рече дека тоа е практично невозможно.
„Само поради температурата на телото, се создава еден вид струја на воздухот, која претежно, како камин, се качува“, изјави овој физичар за ДВ. Бидејќи, телесната температура од околу 37 степени е генерално повисока од надворешната. „На тој начин се искачува потоплиот воздух, дури и тој облак од аеросоли“.
Една студија во Иран исто така потврди дека ветерот не игра никаква улога во пренесувањето на вирусот.
Што кога е топло надвор и што кога е ладно?
Ова не е целосно научно разјаснето. Американски истражувачи го следеле развојот на инфекцијата во топли, ладни, суви и влажни делови на Кина – и не откриле никакви разлики. Австриско истражување откри дека ултравиолетовото зрачење на сонцето го убива вирусот, на пример на површини, но дека има мал ефект врз пренесувањето на инфекцијата од личност до личност.
Мјутерс вели дека не треба да се потпирате на сонцето – има повеќе ултравиолетово зрачење во текот на летото, но во снежните области, на пример, е уште поголемо поради рефлексија на снег. Покрај тоа, тој посочува дека пандемијата подеднакво влијае и на потоплите и на постудените региони.
Кекуле, пак, верува дека ова не кажува ништо за суштината, затоа што тој претпоставува дека дури и во топлите региони, луѓето масовно се инфицираат внатре. „Тоа е местото каде што тие поминуваат повеќе време внатре со климатизери и вентилатори“, вели тој.
Дали има опасности од спортот?
Експертите велат дека спортистите – на пример кога џогираат – треба да одржуваат растојание од метар и половина, и покрај фактот дека, во состојба на физичко оптоварување, тие дишат подлабоко и испуштаат повеќе честички во воздухот. „Ако некој помине покрај вас, дури и на кратко растојание, ризикот е многу мал“, вели Биргит Венер, истражувач на аеросол од Институтот Лајбниц.
Слично размислува и нејзиниот колега Герхард Шоич – и задушените спортисти ќе мораат да стојат едни до други неколку минути за да се прошири инфекцијата. Затоа тој не гледа проблем во тимските спортови како фудбалот. „Но, проблемот се јавува кога се користат соблекувални или тоалети. Ова се опасни простории. Тие треба да бидат добро проветрени “.
Холандска студија, која минатата година покажа дека е потребно поголемо растојание меѓу спортистите, се смета за контроверзно. Тие велат дека велосипедистите треба да се оддалечат дваесетина метри. Критичарите истакнуваат дека студијата е спроведена во тунел за ветер, а не под реални услови.
Дали состанокот со пушачи е поопасен?
Ниту една студија сè уште не го поврзала пасивното пушење со зголемен ризик од инфекција со корона. „Пушењето не исфрла повеќе вируси“, вели Шоич. Дури и Нико Мутерс од Универзитетската клиника во Бон не гледа дека пушачите на кој било начин се заразни.
Сепак, според институтот Роберт Кох, пушачите имаат малку поголем ризик од сериозни болести доколку се заразат. Но, за другите тие не се поопасни.
Дали има смисла маската надвор?
Постои, ако не можете да ја држите дистанцата. Особено во поголема гужва, да речеме на концерти. „Или кога сте на автобуска станица, или во ред, тогаш маската има смисла“, заклучува Венера.