Првата љубов не се заборава, а Ружа беше големиот Вук Стефановиќ Караџиќ и не ја заборави цел живот.
Во родниот Тршиќ, таткото на српската писменост, Вук Стефановиќ Караџиќ , се заљубил во Ружа Тодорова , неговата врсничка , како штотуку оженет маж. Ружа Тодорова (по татко ѝ Тодор) беше таква убавина што ја опиша Вук во лирските народни песни – бела кожа, румени образи, долги трепки, а потекнуваше од многу угледна куќа.
Ружа Тодорова и Вук Караџиќ се вљубиле во предвечерието на избувнувањето на Првото српско востание , кога и двајцата имале 17 години . Заедно чувале овци на падините околу Тршиќ и Ружа му пееле стари авторски песни на Вук, од кои некои подоцна Вук ги запишал и сочувал до денес. Тоа беше искрена, младешка љубов и таткото на Вук, Стеван и Ружин Тодор веруваа дека бракот на нивните деца е само прашање на време.
Бидејќи историските околности во Србија во тоа време биле бурни, тоа влијаело и на љубовниот живот на Вук, на сите негови врски, на неговиот подоцнежен брак со Ана Краус, но и на неговата прва љубов Ружа Тодорова.
Првото српско востание веќе успеало да раздели двајца млади луѓе. Вук често отсуствувал од родното село поради обврски, а неговата болест – кога ногата трајно му била заглавена во коленото, го принудила Вук засекогаш да се оддалечи од својата Роза.
„Волкот порасна со неа, а кога му се слоши, немаше храброст да го пушти куциот пред неа, бидејќи во тоа време секоја физичка мана беше голем срам за младите. Волкот сакаше Ружа да го памети како темпераментен и подвижен, па не дојде кај Тршиќ да го види осакатен – со стапче“, вели писателот Љубомир Ќорилиќ, а пренесува Срна.рс.
Кога еднаш бил во Белград на некоја работа, роднините на Ружа го прашале дали размислува да се ожени, бидејќи веќе е време девојката да се омажи или да ја дадат на друг дечко, Вук одговорил негативно со тешко срце.
“Розата живееше само како далечен спомен, цвет кој останува убав и кога ќе вене. Сега не сум подготвен да се омажам, нека се омажи, а Господ да ја благослови”, им рекол Вук на Тршиќ и Јадар.
Подоцна, Вук се оженил со Ана Марија Краус од Бечлијк, заедно имале многу деца, сите, освен ќерката Мина и синот Димитри, починале во детството и раната младост. Една од трагично загинатите ќерки на Вук и Ана се викала Ружа. Таа пораснала со нејзината мајка Ана во Виена и нејзините браќа и сестри, додека Вук како татко често отсуствувал, таа починала на осумнаесетгодишна возраст.
А Ружа Тодорова се омажи за трговец во Лозница и роди два сина. Многу години подоцна, нивните патишта ќе се вкрстат случајно.
Имено, кога кнезот Милош се вратил на власт по втор пат, соборувајќи го од тронот Александар Караѓорѓевиќ во 1859 година, безмилосно ги казнил сите приврзаници на оваа династија. Двајца од синовите на Ружина биле меѓу истакнатите членови на семејството Караѓорѓевиќ. Откако дознал за тоа, Вук успеал да го моли кнезот Милош да ги поштеди синовите на Ружа Тодорова. Штом кнезот Милош го прифати неговото барање, Вук веднаш – за да не се премисли моќниот господар – итно ги префрли во Австрија. Така, на најубав начин, спасувајќи ги нејзините синови, тој и се оддолжи на својата Роза.
Но, ниту синовите на Ружина не ја заборавија милосрдието на првата љубов на нивната мајка. Многу години подоцна, поточно во 1864 година, на погребот на Вук во Виена се појавија двајца витки млади момчиња. Оддавајќи му почит на големиот реформатор на српскиот јазик, тие долго време стоеја на неговата клада. Свештениците и рекле на ќерката на Вук, Мина дека „тоа се синовите на Ружа Тодорова од Тршиќ, првата љубов на нејзиниот славен татко“.
