Јелка Крстиќ со години живеела сама во планините над Богошево, буквално во дупка, додека нејзиниот сосед Новица Јовиќ не ја однел во куќата на неговите родители, која се наоѓа на работ од селото. Таа не одела на училиште, никогаш не гледала телевизија, не доживеала ниту едно од достигнувањата на модерната цивилизација. И покрај тоа, нејзината бистрина, интелигенција, совршено чувство за простор и ориентација и бескрајната емпатија кон сите луѓе ја оставаат без зборови. Во нејзиното срце имаше сочувство кон било кој, а од друга страна, повеќето луѓе не беа баш така кон неа.
Со недоверба кон непознати, но истовремено и срам од само нејзе познати причини, Јелка пред неколку години ја разголи душата и раскажа каква судбина ја снашла. Имено, тој потекнува од семејство со седум браќа и сестри. Но, на крајот, таа остана единствената да се грижи за нејзиниот татко со хендикеп, а таа никогаш не се омажи и создаде свое семејство. Тоа е нејзиното најголемо жалење и товар на нејзината душа.
Баба Јелка не одела на училиште, никогаш не гледала телевизија и не била изложена на ниту едно од достигнувањата на модерната цивилизација. И покрај тоа, нејзината бистрина, интелигенција, совршено чувство за простор и ориентација и бескрајната емпатија кон сите луѓе ја оставаат без зборови. Во нејзиното срце имаше сочувство кон било кој, а од друга страна, повеќето луѓе не беа баш така кон неа.
– Кога моите родители починаа, ми беше тешко. Браќата и сестрите погледнаа во своите куќи. Бев сам во планините, чував овци и живеев од тоа. Кога ќе се сместам во село, влегувам во задруга, ја наведнувам главата и само стискам, немам пари. Таа жена што работеше таму само ми рече, земи што ти треба, ќе платиме или брат ти ќе плати кога ќе помине. И се срамам, што ќе правам, немам пари. Куќата на крајот се урна и три години живеев во дупка, која остана од подрумот на куќата што некогаш беше куќа. Немав леб, но во недела, каде што поминуваа ловџиите, ми носеа погача. Собрав диви јаболка и ги јадев, така живеев – се присетува Јелка за „Телеграф“.
Слушајќи ја како зборува за нејзиниот живот и за нејзините маки, солзите сами течат, но и прашањето е дали е можно некој во 21 век да имал таква судбина и живот на само десет километри од автопатот на Коридорот 10?
Јелка потоа опишала каков бил нејзиниот сингл живот во планина.
– Во зима ми беше многу тешко, немаше ѕидови, немаше ништо. Новица ми направи засолниште од најлон, како покрив, но и тоа падна. Фрлам гранки над него, подигнувам оган, снегот се топи, а јас сум сам одоздола. Ги слушам волците, ги слушам ѕверовите, немам од кого да се ослободам. Имам пет овци, но и тие блечеа гладни. Немам сено за косење. Штом се раздени, одам кај Славка, мајката на Новица, и кога ќе видам дека уште спие, легнувам во шталата, каде што се кравите. Стискам, стискам, против нив, туркајќи им ги рацете под пазувите, да се стоплам малку. Што да правам, морам да живеам, и живеев онака како што животот ме осуди. „Дали е судбина, не знам, се прашува старицата, барајќи одговор зошто животот бил толку суров кон неа?
И покрај суровиот живот, баба Јелка остана дете, со чиста душа, свето лице и свето лице . И помогнала на старицата Славка, но таа не сакала да се всели во нејзиниот дом за да живеат заедно. Ја претпочиташе дупката во планината, затоа што беше нејзина, додека и траеше силата. Одеше боса, без гумени папучи, чевли или чорапи, дури и на снег и зима.
Но, осаменоста и сиромаштијата сè посилно ја притискаа Јелка, која во такви услови немаше речиси никакви шанси да преживее. Токму во тоа време Новица Јовиќ замина во пензија. Животот во град, без обврски, не е она што го посакуваше за старост. Како што вели, нешто го привлекло во родното село, па решил да се врати од Сурдулица во Богошево, од каде заминал во 80-тите, како и повеќето тогашни млади луѓе.
– Ми беше досадно во градот, жена ми почина, моите деца имаа свои планови за живот, а јас оставив се што имаше градот да понуди и се вратив во селото . Иако Јелка живееше на околу два километри од мојата куќа, сама во планина, ја видов и не издржав да ја гледам како страда. И онака куќата беше празна, па ѝ понудив да живее овде. Сега живееме заедно, секој си има своја соба, Јека го меси лебот, а за се останато јас сум задолжен. Таа беше другарка со мајка ми, па ја гледам како моја најблиска роднина. Кога се воведе струја овде, бандерите некако го заобиколија нашето маало, па немаме струја, но и тоа не е проблем. Не жалам што се вратив во селото – додава Новица.
Буквално ја спасил баба Јелка од глад, студ и беда. И даде дом и услови за живот достојни за човек. Иако во оваа населба има уште многу празни и напуштени куќи, никој не се сети да и даде дом на Јелка. Кога ја скршила ногата, некои од нејзините роднини се грижеле за неа во болница и и помогнале, а други и го свртеле грбот.
Едвај чекаше да се врати во своето село.
– Тешко е да останеш без мајка кога ќе останеш. Оттаму почнаа сите мои неволји. Татко ми ме договори да се венчам во Ќуковац, кај Врање. Но, свекрва ми бараше да донесам кревет како мираз, а родителите немаа пари да ми купат, па останав сама. После се грижев за татко ми, тој беше неподвижен. Тешко е кога немаш сопствено семејство, жал ми е за тебе. И имам се што ми треба да јадам. Новица купува се што ќе донесе, ништо не јаде без да ми даде. Само душата не сака да јаде, а има се“, вели баба Јелка за „Телеграф“.
Од ова маало во Богошево оддалеку се гледаат Јужна Морава, Врање и планината Шар, кои „скокаат во небото“.
Јелка Крстиќ нема право на социјална помош или каква било помош, бидејќи е една од наследниците на планинскиот имот што и го оставиле родителите, а кој на 80-годишна возраст не може да го обработува. Иако неписмена, Јелка го зачувала здравиот систем на вредности, некогаш карактеристичен за еден српски селанец. Таа им посака безбедно патување, иако не и беше сосема јасно што прават новинарите и зошто некој се интересира за неа. Кога ја запознала се исплашила дека не се тие социјалните работници кои дошле да ја однесат во домот, но на крајот имала мајчински поглед и ракување за непознат и дојденец.
Судбината на Јелика им сведочи на луѓето дека човек може да биде се, и покрај неволјите што ги снашле.
Во меѓувреме, Јелка повторно исчезна од очите на јавноста, а не се знае каде е денес и дали е се уште жива.