За разлика од Црна Гора, туризмот во оваа африканска земја е целосно поинаку организиран и насочен кон уживање на гостите. Разликата во цената на одморот е минимална, но доживувањето е сосема поразлично – толку добро што веќе 20 години повторно се враќам.
Не знам ни самата колкупати сум ги спакувала куферите и сум заминала на одмор во Црна Гора. Ги знаев наизуст сите локали, секоја кривина од Јадранската магистрала, секој поглед од Игало до Улцињ и Големата плажа, во која засекогаш ќе бидам безнадежно заљубена. Но со текот на времето, ме задушуваа гужвите, цените што од година во година растат, и чувството дека сум само уште една од многуте туристи кои се борат за квадрат сенка под скапо наплатен чадор – секако, без фискална сметка, па колку ќе те „олупаат“.
А потоа, сосема случајно, пред дваесетина години го открив Тунис. Искрено, не знаев што да очекувам од тој одмор. Не знаев дали ќе се чувствувам безбедно, дали ќе ми одговара климата, дали плажите ќе бидат како на сликите. Но штом стапнав на песокот во Порт Ел Кантауи, знаев – тука ќе се враќам барем еднаш годишно.
Првото нешто што ме шокираше во однос на Црна Гора и моето омилено Јадранско море беа песочните плажи – скоро како Големата плажа во Улцињ, но без наплата за лежалки и чадори. Секој хотел има своја плажа, а јас секогаш сум избирала такви. Нема трчање во шест сабајле за да заземеш место, нема јажења, нема „ова е резервирано“. Стигнував по појадокот и си бирав лежалка.
Морето? Топло, чисто, тиркизно, без ежови, без алги, со пријатни бранови – затоа што во Порт Ел Кантауи секогаш дувка пријатен ветер. Песочната плажа се протега километри – толку широка што никому не му трескаш пешкир в лице. А луѓето… насмеани, дискретни, гостољубиви. Ниеднаш не го слушнав оној препознатлив звук: „Це-це, крофничкиииии!“ ниту „Милице, излези од вода, дојди да јадеш, намазав ти паштета!“.
А кога сме кај храната… Храната во Тунис е зачинета, миризлива, поинаква – но превкусна. А базарите! Се пазарев за кожни ранци и фустани од вискоза како локалец, со цени што конечно ми докажаа дека одмор не мора да значи удар врз џебот. Но имајте предвид – во продавниците и сувенирниците пазарење не е дозволено. Екскурзиите се посебна приказна – гледате сè и го доживувате Тунис на сосема поинаков начин. Една година со такси отидов до зоолошка градина оддалечена стотина километри од Портот и уживав во сосема поинаку уреден простор од сите што дотогаш сум ги посетила.
Првата година бев во хотел со четири ѕвезди супериор, „all inclusive“, со поглед на море и тераса голема колку половина дневна соба. Сите следни години избрав хотели со пет ѕвезди, бидејќи разликата во цената е занемарлива, а удобноста далеку поголема: повеќе базени, повеќе содржини… За тие пари, годинава во Црна Гора можев да изнајмам апартман на 500 метри од плажа, без клима и со фрижидер од 1982 година.
Сите хотели во Портот се бели – тоа е стандард. Шеталиштата се долги, поплочени, со палми и високи пурпурни бугенвилии што го одземаат здивот. Центарот на местото – прекрасен. Мноштво кафулиња, бутици и музичка фонтана со класична музика. Самото пристаниште е уредено и полно со бели јахти. Во вторник и петок пристигнуваат товари ванила, па целиот град мириса на овој сладок зачин.
За оние што се плашат дека нешто лошо би можело да им се случи – не грижете се, нема. Често сум знаела и сама да одам во Тунис и никогаш немав непријатно искуство. Во Порт Ел Кантауи работат исклучиво оние што завршиле Туристичка академија и се бескрајно љубезни, но ненаметливи. Одлично зборуваат француски, прилично добро англиски и германски. Научиле и неколку српски зборови, а кога ќе слушнат од која земја сте, секогаш се насмевнуваат и велат: „Србија! Нолеееее!“ Она што за нас родени во седумдесеттите беше Тито – пасош за рушење јазични бариери – денес е Новак Ѓоковиќ. Во Тунис го обожаваат повеќе отколку што го сакале Тито. А го сакале, и тоа како.
Во Портот има зеленило насекаде – рај за очи и за бели дробови.
Да бидам искрена – Тунис не е за секого. Некој сака хаосот на Будва, некој сака да го знае јазикот и да јаде ќебапи на плажа. Немам ништо против – и јас некогаш со друштвото од Подгорица така ги минував деновите по плажите од Игало до Улцињ. И уживав. Го сакам Јадранот, ја сакам Црна Гора – за таа поранешна југословенска република ме врзуваат прекрасни спомени. Но сега веќе сум во години кога повеќе ми одговараат мирот, пространоста, љубезноста и чувството дека сум на друг континент, а не сум банкротирала за две недели одмор.
Шеталиштето е одлично уредено и го поврзува Портот со соседниот Сус.
Сега на сите им зборувам – ако сте се заситиле од Јадранот, дајте шанса на Тунис. Мене ми ги отвори очите, ми ја нахрани душата и ми покажа дека одмор може да се доживее, а не само да се преживее. А за дополнително уживање – секогаш може да се скокне на неколку дена во Црна Гора.
Сутоморе има свои чари, но во шпицот на сезоната знае да биде пренатрупано.
И знам дека сега многумина ќе ми се нафрлат кога ќе потсетам дека Сутоморе е најблиску, но мислам дека нема човек од Србија што барем еден ден не поминал во ова приморско место. Јас го сакам поради моите кумови и пријателки од Подгорица, бидејќи ним им е најблиску да слезат од градот под Горица до Сутоморе. Го сакам поради прекрасните Матковиќи, во чии апартмани сум била неколкупати и каде секогаш ме дочекувале како да сум им роднина.
Но, Тунис е сосема поинаква приказна. Тунис е за одмор, а Црна Гора за дружење – барем од мој агол.