Михаило „Миша“ Јанкетиќ, легендарниот актер, имал тежок живот обележан со загуби – на мајка, татко и брат.
Трагедијата што го обележа детството
Михаило „Миша“ Јанкетиќ, еден од најсаканите југословенски актери, почина во 2019 година, во својата 80-та година. Иако зад себе остави богата кариера и безброј незаборавни улоги, неговиот живот не бил лесен. Детството му било исполнето со болка и трагедии.
Роден е во тешко време, а судбината му ја одредиле настани што би го скршиле секое дете. Неговата мајка, Милица Дајовиќ Јанкетиќ, била убиена од четници во 1944 година, кога Миша имал само десет години. Подоцна ќе каже дека тој ден за него означил крај на детството и почеток на суровиот живот.
„Мајка ми, пред да замине, ми рече само едно: ‘Чувај ја сестра ти Милена’. Тие зборови ми станаа аманет,“ раскажал Јанкетиќ.
Борба за опстанок
По убиството на мајката, Миша и сестра му останале сами во војна. Привремено засолниште нашле во Плевља, кај семејството Ѓенисијевиќ, каде што мајка им претходно изнајмувала соба.
Во нивната близина живеел трговец со сопругата – унгарски Евреи. Жената сакала да избега и му понудила на малиот Миша да ја поведе и сестра му Милена, ветувајќи ѝ спас. Но тој одбил: „Не ѝ дадов да ја поведе. Се сеќавав што ми рече мајка – да ја чувам сестра ми.“
Тој аманет ќе го следи цел живот. Но, судбината имала поинаков план.
„Ја продадов за жолти чевли“
Миша во еден потресен интервју признал:
„Еден ден таа Еврејка ми донесе пар убави жолти чевли. Денес уште ги паметам — кожни, со тврд ѓон, до глужд, врзани со врвки и копчиња. За мене, тогаш босоног, тие беа чудо! Опседнат со тие чевли, не ни забележав кога замина – и ја поведе Милена. Дури подоцна сфатив дека, во суштина, ја ‘продав’ сестра ми за тие жолти чевли.“
Подоцна дознал дека жената се качила со Милена во воз и стигнала до Добрун, кај Вишеград, каде што четниците ги симнале од возот. Жената ја убиле на лице место, а девојчето го спасила една девојка од местото, која го дала на својот брат – месарот Миливоје Миличевиќ од Вишеград.
Чудесно повторно обединување
Години подоцна, во 1947 година, Миличевиќ патувал со воз и случајно запознал жена од Плевља, која му раскажала за семејството Јанкетиќ – мајка им била убиена, таткото исчезнат, а судбината на ќерката непозната. Кога Миличевиќ ѝ спомнал дека чува девојче кое зборува иекавски и го вика братот Циле, жената извикала: „Тоа е Милена Миличина!“
Така Миличевиќ тргнал во потрага по Миша (Циле) и го пронашол.
„Дојде пред училиштето каде што живеев кај тетка ми. Ме поведе со себе во Вишеград, каде што повторно ја видов сестра ми. Судот во Вишеград дури го прекина едно рочиште кога нè виде — толку личевме едно на друго,“ раскажал Јанкетиќ.
Виновна совест и вечна љубов
Сестрa му Милена подоцна се омажила, живее во Нови Сад и има семејство. Миша вели дека иако не се гледале често, секогаш ги врзувала длабока љубов и чувство на вина.
„Кога ќе се налутеше на мене, знаеше да рече: ‘Можеби јас и не сум твоја сестра, можеби сум навистина Хајрија Врана’. А јас никогаш не се лутев — затоа што до денес ме гризе совеста што ја ‘продав’ за оние жолти чевлички.“
Една потресна животна приказна за љубовта, вината и силата на братската врска — која дури ниту војната не можела да ја уништи.