Дознајте зошто Вилеровите гоблени станаа вистински хит на пазарот, со цени кои достигнуваат и над 4.600 евра, и запознајте ја нивната богата историја.
Вилеровите гоблени со децении беа неизоставен дел од домовите ширум поранешна Југославија, а денес поединечни примероци на огласите достигнуваат цени од неколку илјади евра.
Сепак, бараната цена не мора секогаш да значи и реална пазарна вредност. На цената влијаат сентименталната вредност, реткоста на мотивот, големината, состојбата, рамката, староста, но и илјадниците часови рачна работа вложени во изработката.
Многумина и денес со носталгија се сеќаваат на гоблените кои ги краселе ѕидовите на домовите на нивните родители и баби. Посебно место меѓу нив имаат познатите Вилерови гоблени, кои некогаш биле симбол на трпение, умешност и семејна традиција.
Денес, некои примероци се појавуваат на огласите по исклучително високи цени, па продавачите за одредени дела бараат и по неколку илјади евра.
На хрватските огласници може да се најдат бројни примероци со високи цени. За гобленот „Последната вечера“ некои продавачи бараат повеќе од 4.600 евра, додека други примероци со истиот мотив се нудат за 3.000, 2.800 или 2.150 евра.
Гоблените со мотиви како „Велигденско утро“ или познатата „Сиси“ исто така достигнуваат цени од 1.500 до 2.350 евра, додека колекции од повеќе оригинални дела се продаваат за слични износи.
Сепак, експертите напоменуваат дека огласената цена не претставува нужно и реална пазарна вредност. На цената влијаат големината на делото, реткоста на мотивот, зачуваноста, квалитетот на рамката, староста, но и времето потребно за изработка на еден гоблен.
Многу од нив имаат и непроценлива сентиментална вредност, бидејќи биле изработувани со месеци, па дури и со години, од страна на членовите на семејството.
Приказна долга повеќе од 130 години
Зад името „Вилер“ стои компанија со долга традиција. Јакоб Вилер ја основал фирмата во 1893 година во Берлин, а уште тогаш преку огласи во списанија продавал шеми и комплети за рачни изработки ширум Европа, вклучително и на Балканот.
Купувачите не добивале само шема за везење, туку комплетен материјал потребен за изработка, што се покажало како многу успешен деловен модел.
Првиот каталог се појавил во 1905 година, а само неколку години подоцна фирмата имала десетици илјади купувачи.
Еден од најпознатите мотиви станала „Последната вечера“, која била ставена во понудата во 1933 година, по повод 40-годишнината од постоењето на компанијата.
Овој мотив и денес е меѓу најбараните, а оригиналните комплети за изработка може да се купат за неколку стотици евра.
Југославија – едно од најважните пазари
Вилеровите гоблени биле исклучително популарни на просторот на поранешна Југославија.
Се продавале преку каталози, саеми и трговски претставници, а многу жени поминувале часови и денови изработувајќи сложени мотиви.
Токму поради тоа денес голем број стари гоблени можат да се најдат во Србија, Хрватска, Босна и Херцеговина и во другите држави кои настанаа по распадот на Југославија.
Многу од нив се пренесуваат од генерација на генерација и претставуваат многу повеќе од обичен украс – тие се дел од семејната историја.
Во почетокот на осумдесеттите години Вилер дополнително ја усовршил техниката на таканаречениот пети поен вез, која барала исклучителна прецизност.
Некои дела имале дури 14 убоди на еден сантиметар, поради што се сметале за вистински уметнички дела.
Од златното доба до современото работење
Војните во деведесеттите години и промените на пазарот го означиле крајот на еден голем период за компанијата.
Интересот за рачните изработки почнал да опаѓа, а фирмата низ годините менувала сопственици и минувала низ бројни предизвици.
Денес Вилер работи од Австрија и своите производи ги продава преку интернет. Комплетите за изработка на гоблени и понатаму постојат, а нивните цени зависат од големината и сложеноста на мотивот.
И додека едни во старите гоблени гледаат само спомен на минатото, други во нив препознаваат уметност, семејна традиција и вредност која не може да се измери само со пари.
Затоа не е чудно што некои примероци денес се чуваат како вистинско мало богатство.