Постарите луѓе не го сакаат мирисот на кафето како помладите!
Сетилото за мирис постепено почнува да слабее од околу 55-та година од животот. Досега се сметаше дека сетилото за мирис целосно опаѓа со возраста. Новото истражување, сепак, покажува дека губењето на оваа сензација значително повеќе се одразува на одредени мириси на храна отколку кај други.
Данското истражување
Ева Хонен де Лихтенберг Броге од Одделот за наука за храна на Универзитетот во Копенхаген и нејзините колеги ја тестираа способноста на постарите Данци да ги препознаваат мирисите на храната што се користи на дневна основа. Научниците измериле колку интензивно постарите луѓе чувствуваат различни мириси на храна, како и колку им се допаѓаат тие мириси.
Исто така, меѓу другите мириси, ослабе и сетилото за мирис на кафето. Постарите, пак, не го сакаат мирисот на кафето како помладите.
Научниците ги избрале мирисите на храната врз основа на податоците за храната што вообичаено се јаде. Станува збор за податоци за оброците во кои најмногу уживаат постарите лица, кои се заклучени врз основа на планови за оброци на една данска угостителска компанија која доставува храна до старите лица.
Слабеење на мирисот во старост – сложен процес
Постарите луѓе го губат чувството за мирис, но ова истражување покажа дека слабеењето на ова сетило е покомплексно отколку што се мислеше. Иако способноста на постарите да мирисаат пржено месо, кромид и печурки е многу послаба, тие мирисаат на портокал, малина и ванила како и на помладите. Така, слабеењето на сетилото за мирис кај постарите се чини дека е поврзано со одредени мириси.
Она што е многу интересно е тоа колку некому му се допаѓа мирисот не е нужно поврзано со тоа колку јасно ја чувствува таа личност. На пример, се чини дека уживањето на луѓето во мирисите на храната како пржено месо, кромид и печурки не е многу променето и покрај тоа што сетилото за мирис е најслабо кога станува збор за овие мириси.
Данските научници се надеваат дека нивните откритија ќе им помогнат на луѓето кои работат на подобрување на оброците и исхраната на постарите лица. Податоците покажуваат дека половина од вкупниот број лица постари од 65 години кои биле примени во болница во Данска се неухранети. Истото важи и за секој петти станар на старечки дом.
„Резултатите покажуваат дека се додека мирисите на храната се препознаваат, интензитетот на тие мириси нема да влијае на тоа дали ја сакате таа храна или не. Значи, ако сакаме да го подобриме искуството со храната кај постарите лица, поважно е да внимаваме што сакаат да јадат отколку да прашаме какви мириси чувствуваат послабо“, заклучува Ева Хоненс де Лихтенберг Броге.
Ова истражување е објавено во списанието Food Quality and Preference. Тоа е дел од проектот Елдорадо. Целта на овој проект е да се проучи како локалните власти во Данска можат да ја зголемат желбата на постарите луѓе кои живеат самостојно да јадат повеќе за да им помогнат да избегнат неухранетост.
Што е умами
Умами е збор од јапонско потекло. Служи за означување на петтиот вкус (покрај четирите природни: слатко, кисело, горчливо и солено). Петтиот вкус би бил тој вкусен вкус, вкус кој ве тера да посакате солено јадење. Ова не е прашање на вкус, туку на составот на одредена храна.
Се одредува врз основа на присуството на глутаминска киселина. Храната што го содржи се класифицира како храна умами. Глутаминската киселина природно постои во многу намирници. Поради неговото влијание врз вкусот, често се користи како засилувач на вкусот и се додава како додаток на храната.