Пред пет години 84 отсто од граѓаните на ЕУ гласаа за укинување на оваа докажана нездрава работа- зимското сметање на времето. Но – залудно. А кој ја смислил „генијалната“ идеја за воведување летно и зимско сметање на времето?

Во рамките на ЕУ, промената на времето се применува во сите земји-членки од 1996 година (освен прекуморските територии) за околу 512 милиони граѓани и за милиони соседи во Европа.

Дискусиите за и против се водат од самиот почеток, а во 2018 година во онлајн анкета на Европската комисија, 84 отсто од испитаниците гласале за укинување на менувањето на часовникот. Оттогаш – ништо не се смени. А еве како почна… со движење на часовникот, пренесува ДВ.

Воведувањето на летно сметање на времето било предложено во 1784 година – како на шега – од 75-годишниот Бенџамин Френклин (1706-1790), еден од татковците на САД кој се занимавал со разни работи. Во тоа време, тој беше американски амбасадор во Париз осум години, сакаше да игра шах до раните утрински часови и обично спиеше до пладне.

Во една статија, тој опиша како случајно се разбудил во 6 часот наутро и го видел – Сонцето. А потоа пресметал колку свеќи и масло за светилки може да се заштедат со поместување на часовникот. А бидејќи се знае дека Парижаните не сакаат да ги сменат навиките и да стануваат порано, мора да се преземат драстични мерки, мислеше расположениот Френклин, а предложи и Париз да ги оданочува ролетните, а населението да го разбуди со топовски експлозии. Французите исто така беа многу забавни со тоа, а предложената промена на времето падна во заборав.

Но – 100 години подоцна, двајца научници, независно еден од друг, предложија сезонско поместување на часовникот: во 1895 година, новозеландскиот астроном Џорџ Вернон Хадсон и во 1907 година, британскиот пронаоѓач Вилијам Вилет. Тие, исто така, внимателно пресметале колку може да се заштеди – на осветлување – со поместување на часовникот напред. Само Винстон Черчил беше ентузијаст за идејата.

Дури кога во 1916 година, во средината на Првата светска војна, Германија и Австро-Унгарија неочекувано воведоа летно сметање на времето, воените противници Велика Британија и Франција, како и некои други европски земји. Кога војната беше изгубена, Германија ја укина непопуларната воена реликвија во 1919 година.

Во Франција, селаните успеаја да постигнат укинување на летното сметање на времето таму во 1922 година преку протести. Меѓутоа, промената на времето беше повторно воведена во 1923 година. Велика Британија, од друга страна, е единствената земја која континуирано се придржуваше на летното сметање на времето.

Кога војната почна повторно – Втората светска војна, Германија се сети на идејата за заштеда на енергија и повторно го воведе летното сметање на времето во 1940 година. Пресметката на времето во Берлин мораше да важи и за окупираните територии. Германија повторно ја изгуби војната и промената на времето беше укината во 1949 година во двете Германии.

Кога нафтениот шок од 1973 година ја втурна Европа во длабока криза и кога беа воведени забраните за возење, луѓето исто така се сетија да го сменат часовникот. Франција беше првата западноевропска земја која повторно го воведе летното сметање на времето во 1976 година. Од 1980 година и двете Германии го направија истото.