Наскоро започнува зимското сметање на времето.
Во последната недела од октомври, поточно на 30 октомври во 03:00 часот ќе се смени часовникот и ќе започне зимското сметање на времето. Тогаш завршува летното сметање на времето кое започна на 27 март, а ноќта меѓу сабота и недела (последната недела од октомври) часовниците треба да се вратат еден час наназад.
Летно сметање на времето
Летното сметање на времето е практика на поместување на часовниците за еден час нанапред во текот на летните месеци, за да можеме да уживаме еден час повеќе дневна светлина. Летното сметање на времето започнува во последната недела од март помеѓу сабота и недела.
Времето обично се поместува за еден час нанапред, а тоа придонесува за подобра адаптација и поголемо искористување на денот и заштеда на енергија.
Зимско време
По летното сметање на времето, на крајот на октомври истата година се враќаме на зимско сметање на времето. Почнува во последната недела од октомври, помеѓу сабота и недела, и се враќа еден час назад.
Пресметувањето на зимското сметање на времето е „природно“, астрономско и доколку целосно се префрлиме на летно сметање на времето, ниту еден сончев часовник во земјата никогаш повеќе нема да го покаже точното време. Воведувањето на зимското сметање на времето се заснова на астрономскиот факт дека во декември сонцето изгрева предоцна, а во лето прерано, така што поради начинот на живот на луѓето во лето се „губат“ речиси два часа дневна светлина.
Потребата за точно време и воведување на Законот за мерење на времето постои во цела низа области, а точното мерење на времето е од големо значење за националната одбрана и безбедност, за спроведување на законот, телекомуникациите, ИТ технологиите, ПТТ услугите, за економска корист, за подобро функционирање на единствениот пазар, транспорт, метрологија, сеизмологија, научни истражувања…
Предлог на Европскиот парламент за укинување на сезонското поместување на часовникот
Иако Европската комисија пред четири години даде предлог за укинување на сезонското поместување на часовникот, а на оваа тема беа спроведени многу анкети, договор се уште не е постигнат. Во март 2019 година, Европскиот парламент гласаше за укинување на промената на часовникот двапати годишно следната година, а земјите-членки добија една година да го кажат своето мислење.
Сепак, во 2020 година следеше пандемијата на корона вирусот, а во повеќето европски земји беа воведени строги епидемиолошки мерки, така што поместувањето на часовникот и броењето на времето не беа препознаени како еден од приоритетите во тој момент.
Одлуката дали да се укине поместувањето на часовникот најмногу треба да зависи од географската положба на земјата.
Како поместувањето на часовникот влијае врз здравјето на луѓето?
Дали еден час дополнителен сон во неделата на 31 октомври ќе не освежи или ќе не вознемири? Кога станува збор за поместување на часовникот, ова прашање е едно од клучните.
Поместувањето на часовникот еден час напред/наназад не е погодно за метеоропати и хронично болни лица, но оваа практика може да им пречи и на сосема здрави луѓе. Времето генерално влијае на расположението на луѓето, особено кога ќе дојде есен. Денот е пократок, а попладневните часови се мрачни и студени. Кога има помалку сонце, луѓето се чувствуваат раздразливо, а поместувањето на часовникот го прави денот уште пократок, па сето тоа има последици по психолошката состојба на луѓето.
Психолозите истакнуваат дека секој човек има свој „внатрешен часовник“, односно свој ритам, а кога е нарушен, потребно е време да се врати во претходната состојба. Нашиот „внатрешен часовник“ и нашиот организам не можат да ги знаат надворешните промени (во овој случај, сезонското движење на часовникот). На телото му треба време да се прилагоди.
Наскоро се приближуваме кон преминот кон зимско сметање на времето, а сите се свесни дека тогаш многу (вработени) практично не гледаат дневна светлина преку ден.
Сето тоа негативно влијае на нашата психа и биоритам, но и на нашето здравје, бидејќи Сонцето е важен извор на витамин Д.
На метеоропатите и на хроничните пациенти им требаат најмалку две недели за да се вратат во „нормалност“ откако ќе го вратат часовникот назад. Самите промени на годишните времиња влијаат на психата, а како нема и промената на часовникот.
Промена на расположението, главоболка, раздразливост
Промената на расположението, летаргијата, раздразливоста и главоболките се основните и неизбежни последици од сезонското поместување на часовникот.
Некои експерти сметаат дека не ја гледаат целта да се помести часовникот на зимско и летно сметање на времето. Психолозите веруваат дека секој треба да го слуша својот внатрешен ритам и часовник кога и како ќе се разбуди наутро.
Општо познато е дека луѓето генерално сакаат да спијат подолго за време на викендите и да се одмораат во тие неработни денови, бидејќи знаат дека не мора да стануваат рано и да одат на работа. На луѓето им треба одмор и слобода да можат сами да проценат кога треба да се разбудат во работните и неработните денови.
Во кои земји е укинато движењето на часовникот?
Земјите во Европа кои повеќе не практикуваат сезонски часовници се Исланд, Белорусија, Русија, Грузија, Ерменија, Сирија, Јордан, Израел и Турција.
Европа доживеа голем шок кога Русија ја укина сезонската промена на времето, бидејќи е земја која опфаќа 11 временски зони. Благодарение на одлуката на претседателот Владимир Путин, од 2014 година, руските жители повеќе не мораат да го навиваат часовникот двапати годишно.
Кога станува збор за Америка, двете американски држави Аризона и Хаваи се откажаа од менување на часовникот, прифаќајќи само зимско сметање на времето. Во меѓувреме, канадските провинции Саскачеван и Јукон го усвоија постојаното летно сметање на времето.