Што всушност подразбира вистинскиот пост?
Многу верници мислат дека празната чинија е сигурна влезница за царството небесно, но Патријарх Павле за постот имаше поинаков став. Суштината не е само во тоа што внесувате во стомакот, туку и во тоа што излегува од вашето срце.
Ако не јадете месо, а „ги јадете“ ближните со нетрпеливост и груби зборови, целиот труд околу изборот на посна храна станува залуден. Вистинскиот предизвик е да ги препознаете моментите кога гладот ве наведува на грев, наместо на смирение.
Што подразбира вистинскиот пост?
Вистинскиот пост претставува свесно воздржување од лоши мисли, зли дела и непримерни зборови, а истовремено правење добри дела и засилена молитва. Телесниот пост без духовно прочистување и простување не е христијанска доблест, туку обична диета што не носи вистинско спасение на душата.
Подобро е да јадете месо отколку да се „јадете“ меѓусебно
Оваа позната реченица на омилениот српски патријарх најдобро го отсликува духовниот пост. Луѓето често паѓаат во замката на формализмот – го гледаат календарот, бројат денови на вода и масло, а забораваат на своето однесување кон соседите, семејството и колегите. Се верува дека е полесно да се воздржите од омилената храна отколку од гревот, но праксата покажува спротивно.
Кога телото чувствува глад, човек станува раздразлив. Тогаш на површина излегуваат слабостите што инаку ги криете. Патријархот секогаш нагласуваше дека постот е средство, а не цел. Целта е љубов и трпение.
Три духовни состојби што го поништуваат постот
Според неговите поуки, постојат три работи поопасни за душата од која било мрсна намирница. Ако го правите ова, постот ја губи својата смисла:
Гордост и осудување на другите: Ако постите и се сметате себеси за подобри од оние што не постат, паѓате во гревот на гордоста. Гледањето од висина на оние што јадат мрсно директно се коси со смирението што Патријарх Павле го истакнуваше како темел на верата.
Кавги и нетрпеливост: Нервозата поради глад не смее да биде изговор за викање на домашните. Воздржувањето од храна треба да ја вежба волјата, а не да биде повод за расправии. Ако постите, а во домот нема мир, не сте ја постигнале христијанската доблест.
Лицемерие: Да постите за другите да ве видат и да ја пофалат вашата побожност е погрешно. Искреното покајание се случува во тишина, меѓу вас и Бог, а не на социјалните мрежи или во јавни разговори.
Делата на љубовта се поважни од правилата за исхрана
Често се поставува прашањето дали е грев ако ненамерно прекршите пост. Патријархот учеше дека Бог ја гледа намерата, а не грешката. Многу поголем проблем е ако намерно му одбиете помош на некого кому му е потребна, а истовремено внимавате на составот на бисквитите во продавница. Вистинското прочистување на душата е во чиста совест преку добри дела.
Кога следниот пат ќе размислувате за правилата на исхрана, сетете се дека Патријарх Павле за постот никогаш не зборуваше како за строг закон, туку како за лек за душата. Воздржувајте се од храна, но уште повеќе воздржувајте се од лоши зборови.
Често поставувани прашања за постот
Дали постот е валиден ако не се причестам?
Причеста е круна на постот, но постот има вредност и како лична жртва и вежба на волјата. Сепак, за целосен духовен напредок се препорачува разговор со свештеник и причестување.
Што ако поради болест не можам да постам на вода?
Црквата е мајка, а не маќеа. Болните лица се ослободени од строг пост. Поважно е да се зачува здравјето и мирот во душата отколку строго да се држите до правила што можат да ја влошат состојбата.
Како да ја совладам нервозата за време на постот?
Кога ќе почувствувате гнев, повлечете се и изговорете кратка молитва. Нервозата е знак дека телото се бунтува, а токму тогаш со духовен напор го зацврстувате карактерот.