Принцезата Мумтаз Махал не била единствената љубов на Шах Џахан, но тој потрошил цело богатство што го имала неговата земја за да ѝ изгради гробница која и денес се смета за едно од светските чуда.
Според легендата, Шах Џахан, потомок на Тамерлан и владетел на Могулското царство, толку многу ја сакал својата сопруга Мумтаз Махал што по нејзината смрт, скршен од тага, изградил најубав мавзолеј-џамија во светот во нејзина чест. Таџ Махал се смета за врв на могулската архитектура и симбол на вечна љубов.
Но, која навистина била оваа жена поради која се испразнила државната каса?
Вреди да се започне со фактот дека „Мумтаз Махал“ воопшто не е нејзино вистинско име. Тоа е титула што значи „Избраница на палатата“. Нејзиното вистинско име било Арџуманд Бану Бегум. Таа не била никаква Пепелашка која принцот ја сретнал на пазар.
Арџуманд е родена во 1593 година во персиско аристократско семејство. Нејзината тетка, Нур Џахан, практично владеела со Могулското царство зад грбот на царот Џахангир.
Девојката добила одлично образование, зборувала арапски и персиски и пишувала поезија. Била интелигентна, пресметлива и совршено ги разбирала правилата на дворецот. На 14 години била свршена за принцот Хурам (идниот Шах Џахан), а на 19 години се омажила за него.
Арџуманд не била само сопруга, туку и негов политички советник. Таа била чувар на царскиот печат и ниеден важен указ не бил издаден без нејзино одобрување. Сепак, во историјата не влегла како политичар, туку како сопруга.
Единствена – а трета
Историчарите пишуваат дека Шах Џахан бил опседнат со Арџуманд и ја сакал до лудило. Но тоа не го спречило да има харем.
Тој имал уште две жени (Кандахари Бегум и Из-ун-Ниса Бегум), како и харем со наложници. Дворските хроничари тврделе дека овие бракови биле „чисто политички“ и дека царот едвај им обрнувал внимание на другите жени.
Удобно објаснување, нели? Но факт е дека Арџуманд живеела во конкурентска средина. За да остане „Избраница“, морала да му го даде на царот она што најмногу го ценел – наследници.
За време на 19 години брак, Мумтаз Махал му родила 14 деца. Тоа значи дека речиси постојано била бремена, без вистински период за опоравување. Нејзиното тело било преоптоварено и претворено во „фабрика“ за раѓање принцови.
Седум од децата починале во детството. Замислете ја психолошката состојба на мајка која закопува половина од своите деца, а сепак продолжува да забременува бидејќи тоа ѝ е должност.
Мумтаз го следела својот сопруг насекаде – дури и во војни. Дури и во последните месеци од бременоста. Царот не можел да поднесе да биде одвоен од неа. Таа не седела во харемот, туку живеела во шатори, патувала и постојано раѓала. Токму тоа на крај ја уништило.
Кобното породување
Во 1631 година, Шах Џахан тргнал да задуши бунт во јужна Индија. Арџуманд, секако, тргнала со него. Била во деветти месец од бременоста – четиринаесетта по ред. Имала 38 години, што за тоа време се сметало за поодмината возраст за породување.
Трагедијата се случила во градот Бурханпур. На 17 јуни 1631 година, Арџуманд се породила по 30 часа тежок породувачки процес. Детето – девојче по име Гаухар Ара Бегум – преживеало.
Но Арџуманд почнала силно да крвари. Во 17 век, тоа речиси сигурно значело смрт, бидејќи медицината била немоќна. Таа починала исцрпена, од губење крв.
Легендата вели дека пред смртта побарала од сопругот две работи: никогаш повеќе да не се ожени и да ѝ изгради гробница каква што светот не видел. Многу историчари веруваат дека оваа приказна е подоцнежен романтичен додаток.
Тагата на Шах Џахан
Тагата на Шах Џахан била огромна. Според хрониките, плачел со денови, се повлекол од задоволства и носел жалост со години. Набргу започнала изградбата на мавзолејот.
Нејзиното тело прво било погребано привремено во градина во Бурханпур, а потоа пренесено во Агра, каде што започнала изградбата на Таџ Махал.
Изградбата траела 22 години. Мермер бил донесен од Раџастан, тиркиз од Тибет, а жад од Кина. Околу 20.000 работници учествувале во изградбата.
Проектот чинел околу 32 милиони рупии – денес тоа би изнесувало милијарди долари. Економијата на царството не пропаднала, но даноците значително се зголемиле, а многу области страдале.
Но резултатот бил величествен.
Која била Арџуманд навистина?
Таа не била само „сакана жена“. Била жена која ја носела тежината на царската должност – да обезбеди наследници, да биде советник и да преживува во сурови услови.
Нејзината смрт станала темел за една од најубавите градби во светот – Таџ Махал, симбол на љубов, но и потсетник на цената што стои зад неа.