Долгиот и здрав живот не зависи само од годините, туку и од начинот на кој човекот живее. Движењето, менталната активност, здравите крвни садови, блиските односи и откажувањето од лошите навики се важни за зачувување на квалитетот на животот во староста.
Самата длабока старост не е најголем успех. Многу поважно е човекот и во подоцнежните години да биде ментално активен, самостоен, подвижен и заинтересиран за животот.
1. Движењето не е само вежба, туку начин на живот
Телото е создадено за движење, а физичката активност станува особено важна со возраста.
Не е потребно трчање маратони или поминување часови во теретана. Редовната прошетка, користењето скали наместо лифт, лесните вежби, работата во градина или одењето пеш до продавница можат да бидат доволни за активен живот.
Еден од добрите показатели за функционалноста во староста е способноста човекот самостојно да ги извршува секојдневните активности. Ако може да оди до продавница, да ги понесе намирниците и да се врати дома без поголеми тешкотии, тоа е знак дека ја зачувал подвижноста и самостојноста.
Долготрајното седење и неактивноста носат бројни здравствени ризици, додека редовното движење помага за подобра циркулација, мускулна сила, рамнотежа и општа функционалност.
2. Хобијата го одржуваат умот активен
Стареењето не се гледа само преку брчките. Може да започне и кога човекот ќе престане да се интересира за светот околу себе.
Хобијата можат да имаат големо значење во староста. Некој одгледува цвеќе и зеленчук, друг чита, пишува, слика, шие, игра шах, готви или учи нешто ново.
Не е важно што прави човекот, туку дали во тоа наоѓа задоволство и причина да се радува на новиот ден.
Менталната, интелектуалната и социјалната активност не гарантираат дека човекот ќе избегне когнитивен пад, но можат да бидат важен дел од здравото стареење.
Особено е важно да се зачува љубопитноста. Кога човек има нешто што го очекува, планира или сака да го научи, секојдневието добива поголема смисла.
3. Здравите крвни садови се темел на долговечноста
Крвните садови овозможуваат кислородот и хранливите материи да стигнат до сите делови од организмот. Кога нивното здравје е нарушено, се зголемува ризикот од сериозни кардиоваскуларни проблеми, вклучително и срцев и мозочен удар.
Затоа е важно редовно да се следат крвниот притисок, холестеролот и шеќерот во крвта.
Високиот притисок и холестеролот често долго време не предизвикуваат јасни симптоми, па превентивните прегледи се особено важни.
Не треба самостојно да се прекинува или менува терапијата. Доколку лекарот препишал терапија, таа треба да се зема според неговите упатства.
4. Способноста за прилагодување е знак на виталност
Некои луѓе со годините стануваат посмирени, помудри и поотворени кон нови идеи. Други, пак, постепено се затвораат во минатото.
Прилагодувањето не значи откажување од сопствените вредности и спомени. Тоа значи да се прифати дека светот се менува.
И во осмата деценија човек може да научи да користи нова технологија, да чита нови книги, да слуша предавања или да разговара со помладите за теми што порано не ги познавал.
Љубопитноста е еден од најдобрите начини човекот да остане поврзан со животот.
5. Луѓето околу нас имаат големо значење
Човек може да биде физички здрав, но ако е целосно изолиран од другите, секојдневието може да стане многу потешко.
Разговорот со семејството, пријателите, соседите или едноставно со некого со кого можете да испиете кафе и да прошетате носи чувство на припадност и поврзаност.
Затоа осаменоста не треба да се потценува. Емоционалната поддршка не е замена за медицинската терапија, но може значително да влијае врз квалитетот на животот.
Луѓето кои имаат семејство, пријатели или соседи со кои можат да разговараат не се чувствуваат како да се „исклучени“ од животот – тие и понатаму се дел од него.
6. Откажувањето од лошите навики може многу да помогне
Пушењето го зголемува ризикот од бројни заболувања, вклучително и кардиоваскуларни болести и различни видови рак. Ризиците се зголемуваат и со долготрајното прекумерно консумирање алкохол и физичката неактивност.
Фактот дека некој пушел или пиел и доживеал 90 години не значи дека таквите навики се безопасни. Поединечните примери не можат да го покажат ризикот кај поголемиот дел од луѓето.
Колку порано се препознаат и променат лошите навики, толку подолго човек може да ги чувствува придобивките од поздравиот начин на живот.
Целта не е совршенство, туку намалување на ризикот и зачувување на здравјето колку што е можно подолго.
Колку „внатрешна младост“ ви останала?
Долгиот живот не е само бројката на роденденската торта. Многу поважно е што човекот може да прави, како размислува, колку е поврзан со другите и дали сè уште има нешто на што му се радува.
Да станете, да прошетате, да научите нешто ново, да разговарате со луѓето што ги сакате, да се грижите за здравјето и да оставите лоша навика – тоа се мали работи кои, повторувани секој ден, можат да направат голема разлика.
Човек кој и во позните години оди, размислува, чувствува, учи и сонува, може да го зачува многу повеќе од самиот број на години.
Затоа можеби најважното прашање не е:
„Колку долго ќе живеам?“
Туку:
„Како сакам да ги живеам годините што ми претстојат?“