Свети апостол Вартоломеј е еден од дванаесетте големи апостоли. Кај нашиот народ е познат и како Вртолом, најпрвин го проповедал Евангелието во Азија, потоа во Индија и на крајот, во Ерменија, кај апостол Филип и девицата сестра Маријам, а извесно време и кај свети Јован Богослов, каде умре како маченик. Светиот апостол Варнава, еден од седумдесетте. Роден на Кипар од богати родители од племето Леви, студирал со Саул кај Гамалил. Неговото име беше Јосиф во почетокот, но апостолите го нарекоа Варнава, Синот на утехата, бидејќи тој имаше извонредна способност да ги утеши човечките души.
На овој ден го славиме Преносот на моштите на Свети Вартоломеј. За време на неговиот живот, тој беше многу почитуван и познат човек. Кога умре, пред неговите мошти се случуваа разни чуда и исцеленија од неизлечиви болести. Љубоморните незнабошци кои ги виделе овие чуда, во својот гнев и лудило, го украле ковчегот и го фрлиле во морските длабочини.
Наместо оловниот ковчег да потоне, тој на чудесен начин стана лесен и продолжи да плови како Божји брод и да сведочи за неговите чуда. Така ковчегот пловел околу добар дел од Медитеранот, додека народот се собрал на брегот и му оддавал почит на големиот светител. Тој слета на брегот на Сицилија и остана таму. Чудата продолжија да се случуваат до ден-денес.
Постои популарно верување дека денес е „лесно“ да се повредиш. Затоа на децата им е забрането да се качуваат по дрвја, за да не им се скрши вратот, забрането е пливање во реки, за да не дојде до поплави.
Во Хомоље е прекината целата работа, додека во некои делови од земјата се верува дека доколку се работи на Вратолом, постои опасност од град и невреме.
Свети Вартоломеј е светецот кој ги чува посевите и затоа тие денес не се ораат. Се верува дека Вартоломеј не им простува на неверниците кои работат денес, ризикувајќи да пропадне целиот нивен род.