Едниот е истражувачки центар, а другиот е оштетен во бомбардирањето.
Замрзнати во времето две децении, двете суперјахти на Садам Хусеин се денес на сливот на реките Тигар и Еуфрат во Ирак , сведоци на славата на поранешниот владетел на Ирак. Закотвени на реката Шат ал-Араб, оддалечена само неколку стотици метри во градот Басра на југот на Ирак, грандиозните бродови доживеаја многу различни судбини.
Јахтата „Победник“ (Ал-Мансур) лежи на нејзина страна, се преврте откако беше погодена за време на американската инвазија во 2003 година, која стави крај на децениското цврсто владеење на Садам Хусеин. За разлика од неа, јахтата „ Basrah Breeze“ , закотвена на блискиот кеј, е опремена со базени, а во еден момент имала дури и ракетен фрлач.
Денес, тој е делумно отворен за посетителите кои сакаат да се качат на овој остаток од минатото на земјата разурната од војна.
Луксузната јахта денес е истражувачки центар
Секој што доаѓа е воодушевен од луксузот на јахтата – вели Саџид Кадим, инструктор во поморскиот научен центар на Универзитетот во Басра, кој ја поседува јахтата и ја користи како база за неговите истражувачки проекти. Но, на изненадување на многу посетители, Садам никогаш не се качи на Басра Бриз. Овој брод со должина од 82 метри е само еден пример за екстравагантноста на поранешниот ирачки владетел.
Внатрешноста на јахтата е луксузна во временска капсула, со позлатени украси типични за богатата колекција на покојниот владетел, пишува Франс прес. Претседателскиот апартман на јахтата е украсен во златни и крем тонови со „кревет со кралска големина, стилски столчиња кои потсетуваат на 18 век, додека пространите бањи се украсени со златни славини“.
За време на неговото речиси 24-годишно владеење, Садам не беше познат по мерките за штедење, а „Басра Бриз“, завршен во 1981 година, не е исклучок. Со капацитет од речиси 30 патници и 35 членови на екипажот, јахтата има 13 кабинети, три салони и хелиодром. Можеби најимпресивниот е тајниот коридор кој води до подморницата и нуди бегство од секаква закана.
– Додека Ирачаните ги доживуваа ужасите на војната и ембаргото, Садам имаше еден таков брод – вели Кадим (48), критикувајќи ја екстравагантноста на поранешниот режим.
Плашејќи се од последиците од иранско-ирачката војна во текот на 1980-тите, Садам го предаде бродот на Саудиска Арабија, која потоа му го предаде на Јордан. До 2007 година, јахтата беше закотвена во Ница, Франција, а една година подоцна се најде во центарот на долготрајниот правен спор.
Имено, ирачките власти тврдеа дека јахтата „Basra Breeze“ била во нивна сопственост откако откриле дека компанија регистрирана на Кајманските острови планира да ја продаде за речиси 35 милиони долари. Откако конечно и беше признаена сопственоста на јахтата, ирачката влада одлучи во 2009 година да го закотви бродот во Басра, не можејќи да го продаде.
– Ми се допаѓа старата опрема, факс-машината и старите телефони во пилотската кабина – изјави за Франс прес универзитетскиот професор Абас ал Малики, додавајќи дека тоа го потсетува на староста пред Интернет.
Вториот брод на Садам е оштетен
Состојбата на јахтата „Басра бриз“ е далеку подобра од „Победник“ која е полупотопена и чиј рѓосан труп штрчи од водите на Шат ал Араб. Долга 120 метри и тешка повеќе од 7.000 тони, поранешната претседателска јахта беше составена во Финска и испорачана во Ирак во 1983 година, се наведува на веб-страницата на данскиот креатор Кнуд Е. Хансен.
Може да прими 32 патници и 65 членови на екипажот. Во периодот пред американската инвазија пред две децении, „Победник“ беше закотвен во Персискиот залив. Но Садам подоцна го испрати бродот во Шат ал-Араб за да го заштити од американските бомби, вели поморскиот инженер Али Мохамед.
– Тоа беше грешка – додава тој. Според поранешниот шеф на градот Басра за наследство, Кахтан ал-Обеид , во март 2003 година, беа извршени неколку рации на јахтата, таа беше бомбардирана три пати, но никогаш не потона, рече тој. Според фотографиите направени од фотограф на АФП во 2003 година, Ал-Мансур сè уште плови, а неговите горни катови јагленисани од последиците од пожарот што избувна по бомбардирањето.
Но, до јуни истата година, бродот почна да се колеба. Тој е во неволја кога му ги украдат моторите. Тоа создало дупки низ кои навлегувала вода, поради што изгубил рамнотежа, рече Обеид. Во земја опустошена од децениски војни, властите започнаа кампања за чистење на малите чамци заглавени во Шат ал-Араб. Но, Победники е „многу голем брод, тој мора да се демонтира и потоа да се отстрани“, рече Обеид, додавајќи дека процесот е скап и тежок.
In Iraq, Saddam's ageing superyachts attest to legacy of excess, war.
Frozen in time for 20 years, two superyachts lie at the confluence of Iraq's Tigris and Euphrates rivers, bearing witness to the false glories of former dictator Saddam Husseinhttps://t.co/CjRbHf5YxJ pic.twitter.com/Lp6ppCGWmO
— AFP News Agency (@AFP) March 15, 2023