Според неофицијални информации, Фатон Хајризи, кој уби граничен полицаец во Лозница, девет пати избегал од затвор, последен пат на 6 јули.
Фатон Хајризи , кој беше убиен од специјалци откако на 17 јули го уби граничниот полицаец Никола Крсмановиќ и го рани неговиот колега Вјекослав Илиќ, девет пати бегаше од затвор. Последен пат побегнал на 6 јули. Криминологот Добривоје Радовановиќ за Телеграф.рс објаснува како е можно еден затвореник да избега толку пати.
Теоретски е можно, ако има патологија во организацијата на затворот, да влегува и да излегува како што сака, но најреално е што имал свои луѓе во затворската управа, во системот. Сигурно излегувал за викенди, поточно му дозволиле да излезе, а тој не се враќал. Тие „замижуваа“ и ако го прескокнеше затворскиот ѕид. Но, човек да избега од затвор, и тоа толку пати, теоретски е невозможно без помош „одозгора“ – посочува Радовановиќ.
Фатон Хајризи за прв пат беше уапсен во 2000 година, кога имал 15 години. Потоа убил руски војник кој бил припадник на КФОР. Фатон Хајризи во наредните години ќе се претвори во личност со долга криминална историја, позната по многуте бегства од косовските затвори. За време на неговото последно бегство од Косово, Фатон Хајризи беше опишан како дисциплиниран затвореник кој дури и за време на викендите заработил право да си оди дома.
Уби руски војник
Во судски документ од 2001 година за Хајризи е наведено дека „пораснал во добри семејни околности“ и дека „добро се снашол до времето на војната“. Тој документ е прв во историјата на Хајризи како криминалец, кој започна на крајот на 2000 година, неколку месеци по завршувањето на војната меѓу српските сили и т.н. Ослободителната војска на Косово во 1999 г.
Според документите до кои дојде Радио Слободна Европа, Хајризи бил осудуван најмалку три пати пред два различни суда, а во врска со кривичните дела убиство, обид за убиство, кражба и разбојништво.
Најпознат е по убиството на рускиот војник на КФОР на 29 февруари 2000 година, кога имал 15 години. Убиството се случило на плоштадот, кога Хајризи му го одзел оружјето на војникот и потоа го застрелал. Војникот на ИЦ почина два дена подоцна.
Така, од почетокот на 2000 година Хајризи бил во различни притвори, додека во март 2001 година не бил осуден на „воспитни мерки“, односно казна затвор од една до пет години. Според тоа, тој би бил испратен во „Образовниот центар“, каде што би бил „под надзор на стручен тим“. Но, не се знае точно каде е испратен Хајризи по таа одлука.
Во неколкуте интервјуа што Хајризи ги даде за косовските медиуми во последните месеци, тој тврди дека во КПУ континуирано бил со возрасни, а не со малолетници.
Освен за убиство на војник, Хајризи со пресуда од 2001 година е осуден и за еден обид за убиство, три случаи на кражби, главно делови за автомобили и два случаи за злоупотреба на автомобил, односно возење без дозвола. Според судот, сето тоа го извршил од почетокот на 2000 година до почетокот на 2001 година во Србица, Глоговац, Приштина и Јужна Митровица.
Осуден за грабеж
На 24 јануари 2008 година Хајризи е осуден за две кривични дела вооружени грабежи кои ги извршил во 2006 година во Србица, со иницијали Б.Б. Во тие кражби биле украдени пари, телефони, полначи за телефони и цигари.
Тој е осуден и за поседување оружје без дозвола.
Осуден е на шест години затвор, а оружјето му е одземено. Во моментот на изрекувањето на пресудата тој беше во притвор, а таму минуваше време од мај 2006 година.
И Фатон Хајризи од 2019 година е осуден за обид за убиство. Потоа доби една година затвор. Информации за други кривични дела извршени од него нема.
Избега низ прозорецот и вентилацијата
Се верува дека Фатон Хајризи бегаше од затвор девет пати, но официјални информации за бројот на бегства не се објавени. Тој за косовските медиуми изјави дека избегал и од американската воена база на Косово.
Хајризи за прв пат успеа да побегне во 2000 година. Таа година се случија голем број негови бегства, три или четири. Тој истакна дека „побегнал бидејќи го третирале како малолетник само на суд, но не и во затвор“.
Според него, тој најпрвин избегал од притворот во Северна Митровица. Беше околу пет часот наутро, а тој излезе низ прозорецот од тоалетот. Кога станува збор за други бегства, тој тврдеше дека сечел решетки со пили шверцувани од странство и дека користел вентилација како излез.
Самиот Окружен суд во Северна Митровица, во пресудата од 2001 година, наведува дека тогашниот 15-годишник избегал еднаш од притворот во Митровица во март 2000 година и втор пат во ноември истата година од притворот во Србица. . Иако не беше наведен точниот број на бегства, во решението беше наведено дека „притвореникот вложил напори и неколку пати успеал да избега од затворот“.
До неговото бегство во 2004 година, Хајризи одлежа 17 години и пет месеци затвор, а преостанаа седум и пол години.
Уште едно бегство е опишано во извештајот на американскиот Стејт департмент. Како што се наведува, Хајризи побегнал од затворот во Пеќ, а во октомври 2006 година повторно бил уапсен. Тој остана зад решетки до крајот на таа година.
Тој во 2007 година избега од затворот Дубрава во Исток. Како што тогаш објавија медиумите, Хајризи побегнал заедно со уште шест лица поминувајќи ја затворската ограда, а од другата страна ги чекале луѓето кои отвориле оган кон затворските чувари.
Тој побегнал од затворскиот центар во Призрен во 2012 година при секојдневна прошетка. Тој го прескокна затворскиот ѕид држејќи се за олукот, а потоа прескокна бодликава жица од ѕид висок неколку метри. Три истрели брзо ги алармирале затворските чувари и полицијата почнала да го брка бегалецот.
Беше во отворен затвор
Хајризи во последните месеци беше во отворениот затвор Смреконица во Вучитрн. Тоа значи дека безбедносните мерки биле ниски. Тој неколку пати го искористил правото да си оди дома за време на викендите и аплицирал за работа надвор од воспитно-поправната установа.
Тој избегал на 6 јули околу еден часот по полноќ. Затворските службеници беа привремено суспендирани до завршување на истрагата бидејќи се сомневаше дека со следење на снимките од надзорните камери навреме не го забележале излегувањето на осуденикот.
Бегството предизвика врева на социјалните мрежи додека Хајризи отиде во ТикТок, предизвикувајќи ги институциите што го бараа. Доминантна порака на неговите видеа беше дека не можат да го фатат.
Извесен период не се знаеше каде е Хајризи, а потоа беше убиството на српскиот граничен полицаец Никола Крсмановиќ и ранувањето на неговиот колега Вјекослав Илиќ при рутинска контрола во Лозница. Ден по убиството Хајризи бил пронајден во напуштена фабрика.
Како што даваше отпор и пукаше кон полицијата при апсењето, Фатон Хајризи беше неутрализиран.