Она што многумина го нагласуваат е дека станува збор за бруто плати, од кои се одбиваат даноци и придонеси, па затоа нето заработката е значително помала.
Според некои податоци, во Австрија живеат помеѓу 120.000 и 150.000 луѓе од српско потекло, а нашата дијаспора во Виена е една од најголемите во Европа. За многумина, оваа земја сè уште се смета за ветена дестинација поради близината, организираноста и квалитетот на живот, како и секако заработката.
Сепак, неодамна на социјалната мрежа TikTok беше објавено видео кое покажува колку се всушност почетните бруто плати за најбараните работни места во Австрија, а многумина, неочекувано, беа изненадени од овие плати.
Водоинсталатер : 2.200 – 2.600 евра
Електричар: 1.900 – 2.200 евра
Градежен работник: 1.900 – 2.600 евра
Медицинска сестра: 2.200 – 2.600 евра
Работник во супермаркет: 2.600 – 2.800 евра
Доктор по општа пракса: 3.100 – 4.100 евра
ИТ експерт (јуниор): 2.850 – 4.200 евра
Биохемичар: 3.000 – 3.300 евра
Возач на камион: 2.200 – 2.300 евра
Чистач: 1.900 евра – 2.200 евра
Магацински работник: 1.900 – 2.200 евра
Келнер: околу 2.000 евра плус бакшиш
Видеото прикажуваше податоци земени од огласи за работа и од интернет, а коментарите под објавата на TikTok покажаа дека не сите биле импресионирани од презентираните бројки.
Еден корисник напиша:
„Да, разбирам, но ова ми се чини премалку. Мислев дека е подобро во Австрија отколку во Германија. Катастрофа!“
Она што многумина го нагласуваат е дека станува збор за бруто плати, од кои се одбиваат даноци и придонеси, па затоа нето-заработката е значително помала. Оваа разлика често ги изненадува оние што доаѓаат во Австрија со очекување на високи приходи.
И додека некои истакнуваат дека платите се во согласност со животниот стандард и дека со дополнителни часови и бакшиш може да се заработи повеќе, други веруваат дека трошоците за домување и храна толку многу се зголемиле во последните неколку години што овие почетни бројки не оставаат многу простор за заштеда.
„Во Австрија, секој прима 14 плати годишно. Колку е помала платата, толку помалку се одбива од бруто платата“, објасни друг сограѓанин.
Патем, во Австрија, чија економија е една од најпогодените во Европската Унија од почетокот на војната во Украина, сè ќе се промени во оваа, 2025 година.
Многу работи на полошо, бидејќи е најавена нова експлозија на цените и зголемување на цената на струјата, гасот, греењето…, што е особено загрижувачко за Австријците. Тие се жалат сè погласно и во медиумите дека никогаш не имале потежок живот. И се плашат дека тоа не е сè, дека ги чека уште полоша реалност. И додека политичарите го уверуваат народот дека сè не е толку сиво како што изгледа, австриските медиуми пишуваат дека ситуацијата е „критична“ и дека 1,5 милиони луѓе во Австрија со девет милиони жители се „акутно погодени од сиромаштија“.
„Дури 40 проценти од австриските граѓани повеќе не можат да си дозволат поправка на машина за перење, туку мора да бараат некој што ќе им го одобри тоа“, пишува австрискиот весник Хојте (Хојте), цитиран од загрепскиот „Вечерњи лист“.
Со забелешка дека е тажно што многу луѓе мора да одлучат дали сакаат да перат алишта или да се стоплат. А некои од нив сакаат да јадат или да се стоплат. Загриженоста е зголемена од најавената енергетска лавина што се заканува да ги преплави Австријците и многу од нив се прашуваат дали 2025 година воопшто ќе биде одржлива за нив. Имено, на сите им е јасно дека трошоците за енергија речиси секогаш се пренесуваат на крајниот потрошувач.
„Луѓето се плашат дека нема да можат да ги платат сметките. Некои од грижите повеќе не можат мирно да спијат. Исто така, примаме постари лица кои веќе го исклучиле греењето или греат само една соба, со цел да ги одржат своите трошоци што е можно пониски“, изјави за медиумите Дорис Анценгрубер, која раководи со советувалиштето за социјални прашања на Каритас во Виена.
Одењето во ресторан стана вистински луксуз поради зголемувањето на цените на угостителството, што веќе не можат да си го дозволат сите во таа алпска земја. Во изминатите две години на висока инфлација, Австријците мораа да го стегнат ременот и да го бројат секое евро за да не им достигнат опасно ниски нивоа на банкарски сметки. Тие беа бомбардирани со алармантни вести за експлозијата на цените на електричната енергија, гасот и греењето од 1 јануари 2025 година. Но, исто така и кирија, вода, собирање ѓубре, храна, гориво, транспорт, вињети, здравствено осигурување, осигурување на автомобили, данок на CO2, паркинг…
Дека станува збор и за „електричен удар“ потврдува и фактот дека покрај таканареченото владино „сопирање“ на зголемувањето на цените на електричната енергија, просечното австриско домаќинство морало да издвојува 435 евра повеќе за електрична енергија годишно отколку пред воведувањето на таа сопирачка.
Ако се соберат сите горенаведени зголемувања на цените, Австријците треба да сметаат со дополнителни трошоци од 1003,70 евра во 2025 година. Сепак, тоа не е сè.
На тоа треба да се додаде и зголемувањето на цената на собирање ѓубре, вода и паркинг, како и други такси за речиси шест проценти. Ова значи дека во 2025 година, домаќинство од два члена ќе треба да издвојува дополнителни 257 евра годишно од буџетот на домаќинството. А каде се зголемувањата на цените, храната, киријата…
Од друга страна, Судот на ревизори во Австрија објавува извештај за приходите на приватниот сектор секоја година, а во декември минатата година, заклучокот беше дека во таа земја работат многу повеќе луѓе отколку во 2014 година, а приходите се зголемиле. Бројот на вработени се зголемил за најмалку 13 проценти во последните 10 години. Сепак, бројот на вработени со скратено работно време се зголемил за 24 проценти, многу побрзо од вработените со полно работно време (+10).
Јазот во приходите меѓу мажите и жените е значаен: мажите заработуваат речиси двојно повеќе од жените. Приходот на мажите бил поголем од приходот на жените во сите работни групи; јазот во платите бил најмал кај државните службеници (приход на жените: 74 проценти од приходот на мажите).
Доколку се земат предвид само оние кои се вработени со полно работно време во текот на целата година, разликите во приходите се намалени (приходи на жените: 75 проценти за работнички, 71 процент за државни службеници, 92 проценти за вработени жени). Јазот во платите има некаква врска со многу работници со скратено работно време.
Проблем со скратено работно време
Просечниот бруто годишен приход на оние кои биле вработени со скратено работно време во текот на целата година изнесувал 25.433 евра во 2023 година, што е половина од просечниот приход на оние кои биле вработени со полно работно време во текот на целата година (51.500 евра).
Тие заработуваат најмногу во секторите за снабдување со енергија и финансиски и осигурителни услуги. Убедливо најниски приходи имало во хотелската и угостителската индустрија.
Каде работат повеќето жени?
Индустријата со најголем удел на жени во 2023 година беше здравството и социјалните услуги. Уделот на жените е најмал во секторите градежништво, снабдување со енергија и производство на стоки. Истото важи и за овде: каде што има многу жени, има и повеќе работници со скратено работно време.
Приход по земја: Градишќе на врвот пред Виена
Приходот на мажите бил поголем од приходот на жените во сите федерални покраини; вработените лица заработуваат најмногу во Градишќе, а најмалку во Виена. Просечниот бруто годишен приход на пензионерите што живеат во Австрија изнесувал 25.820 евра во 2023 година. Износот на женските пензии во просек изнесувал 64 проценти од машките пензии.