Животната приказна на монахот Жан би можела да биде сценарио за филм. Некогаш познат како Жерар Гаскел, угледен моден фотограф од Париз, денес живее сосема поинаков живот во малата православна заедница на манастирот Сен Фоа. Додека држи шолја кафе, во неговиот поглед се преплетуваат сегашноста и минатото – светот на тишината и светот на блицовите, модните писти и пустинските хоризонти.
Животот во Париз
Роден во 1947 година во угледно окситанско семејство на универзитетски професори, Жерар Гаскел уште од млад влегол во светот на уметноста и фотографијата. Париз му ги отворил вратите кон гламурозната модна индустрија, каде брзо станал еден од најбараните фотографи на своето време.
Неговиот објектив ја бележел високата мода, но и луѓето што ја создавале. Во текот на кариерата работел со личности како Елизабет Тејлор, Салвадор Дали и Марсел Марсо, како и со најголемите имиња од модните куќи и уметничката елита. Животот му бил исполнет со патувања, ексклузивни модни ревии и работа за престижни списанија.
Но, зад целиот тој сјај, како што подоцна признавал, постоела длабока внатрешна празнина што ниту успехот ниту славата не можеле да ја исполнат.
Средбата со Света Гора што му го променила животот
Пресвртот се случил во почетокот на осумдесеттите години од минатиот век, кога добил задача за модно списание да изработи репортажа за Света Гора.
Пристигнувањето на Атос, најисточниот крак на Халкидики, било судир на два света. Наместо бучавата на Париз, го пречекале тишината на манастирите, ритамот на молитвата и едноставноста на монашкиот живот. Додека ја набљудувал дисциплината, посветеноста и мирот на монасите, во него се разбудило нешто што, како што подоцна раскажувал, не знаел дека му недостига.
Блесокот на модните писти почнал да избледува пред силата на Егејското Море и духовната атмосфера што владеела на Света Гора.
Големата животна одлука
По враќањето во Париз, одлуката созревала тивко, но сигурно. Ја напуштил успешната кариера, ги прекинал личните врски и повторно заминал на Исток – најпрво во Атина, каде го примил православието, а потоа и на Света Гора, каде го започнал својот монашки живот.
Таму го добил монашкото име Жан, односно Јован. Тоа бил период на длабока лична преобразба – од човек што го набљудувал светот низ фотоапарат, станал човек што го гледа низ молитва, тишина и духовен мир.
Во еден период бил и готвач во манастирот, шегувајќи се дека тоа веројатно било очекувано за еден Французин. Токму тогаш се родила неговата љубов кон манастирската кујна, која подоцна ја преточил во книги и рецепти.
Мирниот живот во манастирот Сен Фоа
Денес монахот Жан живее во манастирот Сен Фоа, во изолирана заедница сместена во планинскиот масив Севени. Опкружен е со изгаснати вулкани, древни клисури и недопрена природа што постојано се менува со годишните времиња.
Неговото секојдневие е исполнето со работа во градината, пишување и едноставни оброци подготвени од сезонски намирници. Посебно ја почитува природата, верувајќи дека човекот никогаш не треба да зема повеќе отколку што навистина му е потребно.
Месото ретко се наоѓа на неговата трпеза, а најчесто јаде овошје, зеленчук и мед со килибарна боја, кои совршено се вклопуваат во мирната атмосфера на манастирот.
Уметноста продолжила, но во поинаква форма
Иако засекогаш го напуштил светот на модата, Жан не престанал да создава. Денес неговата уметност се гледа во фотографиите од природата, растенијата и храната од манастирската градина. Јаболките, тиквите, доматите и едноставните манастирски јадења станале неговите нови модели.
Тој го основал и братството „Свети Мартин“, здружение на христијански уметници кое обединува стотици членови, како и списание посветено на духовната уметност. Објавил повеќе книги, меѓу кои и два готвача со рецепти од манастирската кујна, кои стекнале голема популарност меѓу љубителите на едноставната и автентична гастрономија.
Од светлата на Париз до тишината на манастирот
Денес, во мирот на планинскиот манастир, монахот Жан понекогаш се навраќа на спомените од Париз – светот на рефлекторите, камерите и славните личности. Но, како што самиот вели, ниту еден момент од неговото минато не може да се спореди со спокојот што го чувствува во утринската тишина и мирисот на свежо кафе што се шири низ камените манастирски ходници.
Во неговиот живот се споиле два сосема различни света – едниот исполнет со брзина, слава и раскош, а другиот со тишина, молитва и духовен мир. Токму во тој премин од бучавата кон тишината се родила приказната за човекот кој бил подготвен да се откаже од сè за да се пронајде себеси.