Сеќавање на Борис Трајковски, претседателот на Македонија кој го загуби животот во авионска несреќа во 2004 година, и неговата улога во стабилизацијата на земјата.
Борис Трајковски – живот меѓу верата, политиката и државништвото
Борис Трајковски (25 јуни 1956 – 26 февруари 2004) беше човек чија појава на политичката сцена на Македонија остави неизбришлива трага. Неговиот живот беше спој на скромност и визија, вера и политика, обичен човек и државник — сè до трагичната авионска несреќа во 2004 година, која прерано го одзеде од овој свет и остави празнина во срцата на нацијата.
Роден во селото Муртино, во Струмичко, потекнуваше од методистичко семејство кое веруваше во вредностите на заедништвото, образованието и верата. Уште од младоста научи што значи одговорност – не само кон семејството, туку и кон заедницата.
Средното образование го заврши во Струмица, а потоа дипломираше на Правниот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје во 1980 година. Подоцна се усовршуваше во областа на трговското и работното право и работеше како раководител на правната служба во градежната компанија „Слобода“.
Во време на Студената војна, како лаик-пастор служеше во ромската заедница во рурални средини, каде учеше како се гради доверба и човечност.
Од правник до претседател
Во 1992 година се приклучи на ВМРО-ДПМНЕ. Работеше на надворешната политика и дипломатските контакти, а од 1998 година беше заменик-министер за надворешни работи.
Во 1999 година стана претседател на Република Македонија, наследувајќи го Киро Глигоров.
Иако изборниот процес беше проследен со контроверзии, Трајковски успеа да добие широка поддршка, вклучително и од етничките Албанци, покажувајќи дека може да обединува наместо да дели.
На 15 декември 1999 година беше свечено инаугуриран како претседател.
Конфликтот од 2001 и Охридскиот рамковен договор
Неговиот мандат беше обележан со сериозни тензии меѓу етничките Македонци и Албанци, што кулминираше со конфликтот во 2001 година.
Трајковски беше претседавач и потписник на Охридски рамковен договор, со посредство на НАТО, кој стави крај на насилствата и спречи граѓанска војна.
Тој активно ја поддржуваше интеграцијата на Македонија во НАТО и Европската унија, а во последните денови од својот живот ја потпиша апликацијата за членство во ЕУ.
Меѓународен углед и признанија
Трајковски уживаше почит на меѓународната сцена.
Владимир Путин го ценеше и често го пречекуваше, истакнувајќи го како влијателен политичар.
Добитник беше и на високи меѓународни признанија, меѓу кои и одликување од британската кралица и Светската методистичка награда за мир.
Трагичната смрт
Датум: 26 февруари 2004
Место: Поплат, кај Беркoвиќи, Босна и Херцеговина (близу Мостар)
Авион: Beechcraft Super King Air 200
Трајковски загина патувајќи на економска конференција во Мостар. Авионот се урна во густа магла и силен дожд, на падините на планина во југоисточна Херцеговина.
Тој е единствениот претседател на Македонија кој починал додека бил на функција. Загинаа и сите други патници и членови на екипажот.
Телото беше пронајдено по два дена, поради тешкиот пристап до местото на несреќата. На 3 март беше пренесен во Скопје.
Погреб и сеќавање
Државниот погреб се одржа на 5 март 2004 година на Алејата на великаните на гробиштата Бутел во Скопје.
Присуствуваа претставници од околу 50 земји, како и генералниот секретар на ОН Кофи Анан и папата Папа Јован Павле II.
На неговиот гроб е врежан стихот од Евангелието според Матеј 5:9:
„Блажени се миротворците, зашто тие ќе се наречат синови Божји.“
Македонија прогласи тридневна жалост.
Семејство и наследство
Беше оженет и татко на две деца – Сара и Стефан.
По неговата смрт беше основана Фондацијата „Борис Трајковски“, предводена од неговата сопруга Вилма Трајковска.
Истраги за несреќата
Истрагите заклучија дека причината за падот била комбинација од пилотска грешка, технички проблеми и неповолни временски услови. И покрај шпекулациите, регионалната истрага во 2014 година повторно потврди дека станува збор за авионска несреќа без други докази за поинаква причина.
Животот на Борис Трајковски останува симбол на умереност, дијалог и стремеж кон мир. Неговото наследство и денес се споменува како пример за лидер кој веруваше дека мостовите се посилни од ѕидовите.