Недоверба во институциите во Македонија
Во Македонија нема официјална статистика за млади кои ја напуштиле државата во изминатите 10 години, но се проценува дека нивниот број не е помал од 200.000.
Социологот Илија Ацески, професор на Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“ во Скопје, за РСЕ вели дека анкетите покажуваат дека државата е нефункционална, а неможноста да се најде законско вработување преку конкурси е една од причините поради кои младите заминуваат.
„Главниот проблем е што младите губат или веќе изгубија многу верба во институциите и државата, а најлошото е што младите овде во Македонија речиси и да не гледаат перспектива“, вели професорот Ацески.
Според него, процесот на иселување на младите станал многу загрижувачки.
Оние кои имаат амбиции да напредуваат професионално, да си обезбедат на себе и на своите семејства подобри услови за живот, подобро образование и здравствена заштита, веднаш штом дипломираат заминуваат, барајќи подобра иднина во странство“, посочува Ацески.
Соговорникот на РСЕ додава дека не се занемарливи и економските фактори кои го поттикнуваат заминувањето на младите, а како пример ги наведува занимањата како керамичари, електричари или водоинсталатери.
„Добар водоинсталатер во Скопје може да заработи околу 500 евра месечно, а во Германија и до 3.000. Затоа, разбирливо е дека најновото истражување покажува дека меѓу 60 и 70 отсто од испитаниците имаат намера да ја искористат првата можност и да заминат во странство, пред се во Германија“, објаснува Ацески.
Причини за недостаток на вера и перспектива
„Младите луѓе ја напуштаат ДРЖАВАТА поради губење на надежта, поради губење на вербата дека ќе биде подобро“, вели архитектката К.
К. која живее и работи со своето семејство во Лондон, каде што дипломирала архитектура и докторирала на Архитектонскиот факултет, каде што сега е предавач, вели дека младите заминуваат разочарани од корупција, криминал, поделби, политичари кои ги делат и ги затвораат во национални и религиозни пенкала, додека си ги полнат џебовите.
„Тие си заминуваат затоа што не гледаат алтернатива за промена на подобро“, вели К. и додава дека во Велика Британија се е поинаку.
Професор од Катедрата за социологија на Факултетот за политички науки на Универзитетот, смета дека незадоволството од целиот општествен систем е еден од клучните фактори за иселувањето на младите.
Прашањето за партиски вработувања
Сања Младеновиќ живее со својот сопруг во Норвешка, каде што заминала набргу по дипломирањето на Катедрата за архитектура и дизајн на ентериер на Филолошкиот и уметнички факултет.
Сега е уметнички директор на голема норвешка компанија за графички дизајн.
„Не заминав од некои економски причини, бидејќи пристојно живеев. Дефинитивна одлука донесов кога со личен пример се уверив дека партиската книшка е поважна од мојата диплома и кога сфатив дека не треба да барам работа во Националната служба за вработување туку на адреси на политички партии“, вели Младеновиќ.