Рускиот психолог Михаил Лабковски издвојува 10 знаци на неуспех. Моќта на неговите зборови нè тера подобро да го согледаме животот и да почнеме да го живееме автентично.
Денес изгледа како зборот „достоинство“ да станал нешто ретко, речиси музејски експонат. Како да е внимателно спакуван во кутија со пожолтени писма и оставен да собира прашина, додека сите зборуваат за самодоверба. Самодовербата денес одекнува насекаде: тренинзи, упатства, списоци – како да се зголеми, зајакне и заштити.
Човек може да има гласна, речиси непобедлива самодоверба, а сепак во него да нема внатрешна светлина – она тивко достоинство. И обратно, постојат луѓе за кои велиме: „Како да зрачат со сигурност“, иако однадвор не се истакнуваат со ништо.
Достоинството не може да се измери. Не е во дипломите, брендовите или бројките на банкарската сметка. Не бара аплауз, не се наметнува и не бара потврда од другите. Тоа едноставно постои.
Тоа е чувството кога човек зборува тивко, а сите го слушаат. Кога не се правда, но ни не напаѓа. Кога стои исправено – не од гордост, туку од внатрешна јасност. Како што напишал Лав Толстој: „Силата на човекот не е во тоа што може, туку во тоа од што може да се откаже.“ И во тоа откажување се крие достоинството.
Неуспехот не е она што мислите
Навикнати сме неуспехот да го гледаме преку надворешни работи: мала плата, обична работа, години што не одат „по план“, недостаток на семејство или, обратно, негово преголемо и бучно присуство. Но животот е многу посложен.
Познатиот психолог Михаил Лабковски еднаш рекол:
„Многумина мислат дека неуспех е да работиш како хигиеничар или на 40 години да живееш со мајка ти. Или на 45 да си сам, без сопруг и деца. Всушност, неуспехот не изгледа така.“
Неговата листа зборува за внатрешната вистина:
- Да не проживееш ниту еден ден како што навистина сакаш
- Да работиш престижна работа, а да ја мразиш
- Да се омажиш/ожениш за „совршена“ личност, а да не ја сакаш
- Секојдневно да броиш калории за да имаш туѓо тело
- Да сонуваш да пишуваш роман, а да се плашиш да продолжиш
- Да водиш љубов од должност, а не од страст
- Да живееш со добар партнер, а да сонуваш за некој друг
- Да чекаш нешто да се смени, а да не правиш ништо
- Детето бара внимание, а ти само сакаш мир
- Да сонуваш за убаво утро, а да живееш во брзање и стрес
„Ете тоа го нарекувам неуспех“, вели Лабковски.
Во оваа листа нема збор за професија – но има за предавството на самиот себе.
Самодовербата е гласна, достоинството е тивко
Самодовербата бара потврда – лајкови, комплименти, признанија. Достоинството не бара ништо. Тоа едноставно не дозволува да бидеш третиран лошо и не повредува други.
Човек со достоинство може да работи каде било. Прашањето не е како изгледа животот, туку колку е искрен. Ерих Фром пишува: „Главната задача на човекот е да се роди самиот себеси.“ Понекогаш тоа не се случува – и токму тогаш почнува вистинскиот неуспех, кога живееш туѓ живот.
Достоинството е како цвет покрај патот – никој не го одгледува посебно, но тој сепак цвета. Таквиот човек знае да каже „не“ без лутина и „да“ без страв. Во тоа лежи неговата сила.
Што навистина е страшно
Страшно е да не бидеш свој.
Страшно е никогаш да не се обидеш да бидеш тоа што си.
Страшно е со години да прифаќаш помалку отколку што ти бара душата.
Страшно е да живееш според „така треба“, без да се прашаш: „Што сакам јас?“
На крајот, важно е да се каже: неуспехот не е професија, ниту возраст, ниту брачен статус.
Неуспех е живот без достоинство – без внатрешен мир и согласност со себе. Сè друго се само украси.