Во православната традиција, осветувањето не е резервирано само за црквите и манастирите. Постојат голем број предмети, простори и работи од секојдневниот живот за кои верниците можат да побараат благослов.
Од домот во кој живееме и автомобилот со кој патуваме, па сè до предметите што ги носиме како симболи на верата – осветувањето има свое место во животот на православните верници.
Самиот чин претставува молитва и повикување на Божјиот благослов, со желба она што нè опкружува да биде на духовна и телесна корист и во слава Божја.
Правилата и молитвите што се користат за различни намени се собрани во Требникот, богослужбена книга во православната црковна традиција.
Се осветува и домот во кој живееме
Кога станува збор за простор, најчесто прво се помислува на осветување на куќа или стан.
Традиционално, осветувањето на домот го врши свештеник со молитва и осветена вода. Верниците овој чин го доживуваат како молитвен почеток или обновување на духовниот живот во својот дом.
Освен куќи и станови, благослов може да се побара и за деловни простории. Канцеларии, дуќани, училишта и здравствени установи исто така можат да бидат осветени, со молитва работата и животот во тие простори да бидат под Божји благослов.
Крстови, икони, бројаници и други предмети
Благословот не се однесува само на просторот.
Верниците можат да побараат осветување на лични предмети и симболи на верата, меѓу кои се крстови, икони и бројаници.
Традиционално можат да се осветат и одредени парчиња облека. Нова облека, свештенички одежди, но и традиционални носии што се користат во посебни прилики може да бидат предмет на благослов.
И државните и верските знамиња традиционално можат да бидат осветени.
Автомобили, трактори, чамци и други машини
Еден од обичаите што е особено присутен во современиот живот е осветувањето на превозните средства.
Автомобили, мотори и велосипеди, но и чамци и бродови, можат да бидат благословени со молитва за безбедност на луѓето што ги користат.
Благослов може да се побара и за работни машини. Земјоделците традиционално ги осветуваат тракторите, комбајните и другата механизација, молејќи се нивната работа да биде успешна и трудот вложен во обработката на земјата да донесе плод.
Се осветуваат и храната и плодовите
Посебно место во црковната традиција има осветувањето на храната и плодовите во одредени прилики и празници.
За домашната слава се поврзани славскиот леб, житото и виното, додека за Велигден се благословуваат јајцата и друга храна.
Благослов може да се побара и за семето наменето за сеење, како и за сезонските плодови.
Еден од познатите примери е грозјето, кое традиционално се благословува на празникот Преображение.
Богојавленската вода има посебно место во домот
Меѓу осветените работи што верниците ги чуваат во своите домови посебно место има Богојавленската вода.
Таа се осветува еднаш годишно, на празникот Богојавление, и традиционално се чува во текот на целата година.
Верниците ја чуваат со посебно внимание и ја користат во согласност со црковната традиција.
Постојат и работи што не се осветуваат
Иако голем број предмети и простори можат да бидат благословени, тоа не значи дека може да се освети буквално сè што ќе посака човек.
Според црковното учење, не се осветуваат предмети што служат на злото, пороците или се во спротивност со христијанскиот морал.
Ако верникот сака да освети одреден предмет, простор или нешто за кое не е сигурен дали може да биде благословено, најдобро е да се обрати кај својот парохиски свештеник.
Тој може да објасни дали за конкретната работа се врши благослов и како изгледа самиот чин.
Осветувањето, според православната традиција, не е само формален обичај. Тоа е дел од духовниот живот преку кој со молитва се бара Божји благослов за луѓето, нивните домови, работата и секојдневниот живот.
