Оваа лоша навика, на која сите ние сме склони барем понекогаш, може да предизвика сериозни последици во нашето тело со бројни болести како што се дебелина, дијабетес, ГЕРБ, но и депресија, и е уште поопасна додека опстојуваат високите температури.
Во системот за наградување во мозокот, прекумерната потрошувачка на храна може да послужи како предизвикувач како што се јавува кај развиената зависност, и секој пат ќе треба да јадеме повеќе храна и да се чувствуваме сити. Така се влегува во опасниот циклус на прејадување. Нашиот стомак страда неповратно, а големата количина на внес на храна, исто така, може да предизвика проблеми со срцето, што во комбинација со топлото време и проширувањето на крвните садови носи дополнителни здравствени ризици. Патувањето има и свои негативни страни, па затоа е важно да ги следите советите на експертите.
Зошто е важно џвакањето и каде оди понатаму она што го јадеме
Професорот д -р Александар Симиќ, дигестивен хирург, заменик директор на Клиниката за дигестивна хирургија – I хирургија, на Универзитетскиот клинички центар на Србија, вели за еКлиника дека во дефиницијата задоволителна, т.е. нормален внес на храна, прво мора да ја нагласиме важноста на процесот на џвакање (џвакање).
Во еден нормален, просечен оброк, треба да го повториме чинот на џвакање најмалку 20 пати . Кога ја вариме храната што ја внесуваме и се случува чинот на голтање, потребни се околу 10 секунди за таа храна да влезе во стомакот. Тогаш храната го активира таканаречениот перисталтички бран во хранопроводот – ќе го направи грч и ќе го отвори долниот езофагеален сфинктер (стегач на хранопроводникот), ќе се отвори и ќе дозволи храната да помине во стомакот без мешање. Храната влегува во стомакот и поради гравитацијата обично ја достигнува својата најниска точка, а потоа започнува фазата на варење – вели проф. Д -р Симиќ.
Промени во стомакот ако храната се чува подолго
Соговорникот на порталот еКлиника понатаму објаснува дека поради внесот на јаглехидрати, протеини и масти, се лачи хлороводородна киселина и дека, во просек, секој човек излачува околу еден и пол литар од истото. Тоа, објаснува тој, со некои други ензими како пепсинот помага во процесот на варење и сите тие придонесуваат за распаѓање на супстанциите што сме ги внеле.
– Ако зборуваме за умерена количина на храна која е подготвена за нормална апсорпција, таа треба да се „турка“ од стомакот во дуоденумот, а понатаму во тенкото црево. Според тоа, клучниот процес се одвива во стомакот во кој храната не треба да се чува повеќе од два часа, со максимално отстапување од 30 минути. Во тој период, стомакот мора да започне , професионално кажано, миграциски моторни комплекси, т.е. неговата перисталтика (спазам на мускулите што ќе испрати храна до дуоденумот). Меѓутоа, кога внесуваме поголема количина храна, како што старееме, повеќе сме уморни или имаме помала физичка активност, овие мускули ја губат својата функција – опишува проф.д -р Симиќ.
Што прави да се чувствуваме како „да сме јаделе камења“ кога се прејадуваме
Наместо храната да влезе во стомакот по два часа, таа останува таму и се распаѓа по долг престој , објаснува дигестивниот хирург и додава дека произведува гасови кои одат до највисоката точка – зад ребрата.
– Токму поради тоа, постои чувство на тежина (камен), притисок, надуеност, па дури и болка, бидејќи има истегнување на стомакот, започнува подригнување, бидејќи се отвора врската помеѓу желудникот и хранопроводот , а воздухот секогаш се обидува да оди до највисоката точка .. Сето ова трае се додека ослабениот, преоптоварен стомак некако не се активира за да ја турка храната понатаму. Работа и резултатот е забрзано чукање на срцето и прескокнување , поради притисок врз дијафрагмата и срцето, неизбежна металоиди кои, ако не се третираат повторливи причини за ГЕРБ (гастроезофагеална рефлуксна болест) – вели порталот еКлиника, проф. Александар Симиќ, кој се вари е вклучен во хирургија повеќе од три децении.
Хормоните исто така реагираат, панкреасот произведува повеќе инсулин
Кога јадеме урамнотежена исхрана и во помали количини, ќе имаме и умерено чувство на глад во моментите кога на нашето тело му е потребна храна – нивото на хормонот наречен грелин, се зголемува пред јадење и го стимулира апетитот. Кога јадете премногу храна богата со шеќер и маснотии, нивото на грелин не се намалува дури и после оброк. Ова значи дека не се чувствуваме сити и нашиот мозок не знае „кога е доволно“. Во случај на прејадување, хормоните исто така се однесуваат збунетии дојде во нерамнотежа. Метаболизмот работи „прекувремено“ за да ја вари храната што се складира како маснотии, наместо да се троши како енергија. Исто така, панкреасот произведува вишок инсулин, така што телото може да го свари шеќерот од јаглехидратите и да го отстрани од крвта. Крвта се собира во тенкото црево за да помогне во варењето на храната и сето тоа го става телото во состојба на летаргија. Телото ќе продолжи да произведува инсулин додека мозокот не потврди дека нивото на шеќер во крвта повторно е нормално.
Реакција на мозокот како и во случаи на зависност, можно оштетување на црниот дроб
Чувството на задоволство поради конзумирање вкусна храна во големи количини има многу опасен ефект врз мозокот. Секој нареден пат, ќе ни треба повеќе храна за да се чувствуваме сити, и така влегуваме во опасниот циклус на прејадување . Прекумерното внесување на масна и зачинета храна е голема опасност во развојот на безалкохолни заболувања на црниот дроб (замастен црн дроб). Маснотиите предизвикуваат ист ефект во црниот дроб како и алкохолот: се појавуваат воспаленија и лузни, а болеста може да се развие за само 6 недели . Особено е опасно затоа што не дава никакви симптоми освен зголемен замор или чувство на непријатност во горниот дел на стомакот.
Совети за правилна потрошувачка на храна и вода во текот на летото
И специјалист за хигиена и медицинска екологија, нутриционист и нутриционист, д -р. медицински Татјана Мраовиќ предупредува на умереност додека траат високите температури, но и за видот на храната што ја јадеме.
– Дајте предност на добро печен стек, месо во едно парче. Избегнувајте производи од месо и јадења од мелено месо, како што се плескавици или ќебапи, колку што е можно, а особено избегнувајте да купувате храна во киосци за брза храна – вели нашиот соговорник и советува, на пример, на високи температури, прво да изладиме супа што сме ја зготвиле во поголема шерпа со ладна вода, потоа ставете ја во фрижидер. Исто така, лекарот советува употреба на пробиотици неколку дена пред да замине на одмор, со цел да се спречат евентуални стомачни инфекции на кои луѓето со послаб имунитет се особено чувствителни.