Последната одлука на Европската унија за забрана на увоз на јаглен од Русија треба да и зададе дополнителен удар на руската економија, со пресметка дека таа ќе остане без годишен приход од околу 4 милијарди евра.
Иако ова е чекор за добредојде, се проценува дека нема значително да влијае на руската воена машина. Тоа ќе биде мерка со скромен дострел во споредба со она што би го запрело европскиот увоз на нафта или гас од Русија.
„Јагленот сочинува само 4 отсто од проценетите 20 милијарди евра што ЕУ и ги плати на Русија за фосилни горива од инвазијата на Украина. Затоа, прекинот на увозот на јаглен нема да и нанесе голема штета на Европската унија“, пишува ФТ.
Тој објаснува дека многу полесно се наоѓаат земји од кои може да се увезува јаглен отколку нафта и гас. Јагленот не се транспортира со цевководи и неговата испорака е многу пофлексибилна од испораката на нафта и гас. Конечно, од еколошки причини, ЕУ постепено се оддалечува од употребата на јаглен. Во последните три децении, потрошувачката е намалена за речиси две третини, на 427 милиони тони годишно.
Потрошувачката е намалена
Сепак, според ФТ, Европа станала помалку самодоволна во однос на јагленот. Иако сè уште копа свој кафеав јаглен, увозот на јаглен се удвоил, искачувајќи се на 60 проценти во текот на 30 години. Пазарниот удел на Русија во тој увоз се зголеми од 7 на 54 отсто.
Според тинк-тенк Бригел, извозот на Русија се зголемил повеќе од пет пати, на 43 милиони тони. Европа сега се надева дека другите добавувачи ќе ги пополнат празнините, а потенцијални извори се Колумбија, Индонезија, САД, Јужна Африка и Австралија. Германската групација на увозници на јаглен VDKi очекува да најде алтернативи за врвот на зимската сезона, иако по повисока цена, а германската енергетска групација EnBW минатиот месец јасно им стави до знаење на инвеститорите дека ризикот од прекини во снабдувањето е „екстремно ограничен“.
Цените на јагленот беа високи дури и пред инвазијата, а предложената забрана на ЕУ само дополнително ги зголеми. Влијанието ќе се почувствува низ целиот свет. Цените на фјучерсите растат последните денови, иако се под оние предизвикани од паничната реакција на пазарот на почетокот на руската инвазија на Украина, пренесува Јутарњи.
Расте и акциите на значајните производители. Вредноста на акциите на швајцарскиот Гленкор, еден од најголемите светски производители на јаглен, годинава порасна за речиси една третина, а јужноафриканскиот извозник Тунгеле речиси тројно. Сега многу зависи од тоа дали ЕУ ќе го забрани увозот на руски гас, бидејќи тоа неизбежно ќе ја зголеми употребата на јаглен, а со тоа и неговата цена.
Иако забраната за увоз на гас се уште не е на маса бидејќи многу европски влади не се подготвени за тоа, подготовките за ваквото сценарио се на добар пат. Според Шпигел, Германија развива нов итен план за да спречи економски колапс во случај Русија да го исклучи гасот или ЕУ да одлучи да го забрани увозот. Во тој случај, земјата би прогласила вонредна состојба и би исклучила одредени индустриски клиенти од снабдувањето. Дистрибуцијата на енергија тогаш би била во рацете на државата, за прв пат во историјата на повоена Германија.
„Три работни групи, секоја со десетина експерти од клучни фирми и индустриски здруженија, развиваат критериуми што би можеле да се искористат за ограничување или прекинување на снабдувањето со гас во различни фабрики. Правните, техничките и финансиските прашања се на маса, а во прашање се илјадници компании, безброј производи и милиони работни места“, пишува Spiegel.
Прашањето е толку комплицирано што ќе бидат потребни недели за да се постигне разумно податлив сет на критериуми. Многу компании во паника се обидуваат да откријат каде точно се наоѓаат на масата, на што ќе треба да сметаат доколку се прекине испораката на руски гас.
Индустриските здруженија и синдикати предвидуваат дека тоа речиси може да доведе до стагнација на производствениот сектор и рецесија многу потешка од оние што ги видовме досега. пренесува „Радио Сараево“ .