Колку кафе на ден не може да ни наштети и што се случува во организмот кога пиеме кафе после оброк …
Кофеинот и неговите корисни, но и непожелни својства често се предмет на истражување, но и контроверзии. Колку кафе дневно е оптимално да се внесе во организмот? Каков е балансот помеѓу користа и штетата, дали големото количество кафе ќе ни го „уништи“ желудникот, дали ќе спиеме ако го пиеме доцна, затоа што го стимулира мозокот, дали млекото во кафето е штетно или напротив се препорачува? Дали кафето може да предизвика висок крвен притисок или да не заштити од кардиоваскуларни и други болести? Еве што вели светот, а што велат нашите експерти со големо искуство.
Кофеинот штити од кардиоваскуларни болести и го регулира нивото на ЛДЛ холестерол
Најновата студија, објавена во Nature Communications, дава докази дека кофеинот го намалува ризикот од кардиоваскуларни болести. Механизмот со кој се постигнува ова сè уште не е откриен, а студијата ги следела циркулирачките нивоа на LDL („лошиот“) холестерол во црниот дроб.
Резултатите покажаа дека кофеинот ја зголемува експресијата на одредени ензими, кои ги регулираат механизмите на холестерол и значително влијаат на процесите кои штитат од кардиоваскуларни болести. Познато е дека зголемените нивоа на циркулирачкиот липопротеин со ниска густина LDL холестерол се тесно поврзани со развојот на кардиоваскуларни болести. Многу пациенти дури и со совет од лекарите не успеваат да ја постигнат својата цел и да го намалат ЛДЛ холестеролот поради нетолеранција, други болести, нефункционална комбинација на лекови или нивните високи цени.
– На просечниот возрасен човек лесно можеме да му препорачаме да пие од 4 до 6 шолји кафе дневно. Минималната количина која не предизвикува проблеми во овој контекст е 200 милиграми кофеин. Секако, не треба секој човек некритички да ја „истури“ таа количина во себе. Секој човек го знае своето тело, па ако нема кардиоваскуларни проблеми, срцеви палпитации, хипертензија при конзумирање на кафе, кофеинот е најсилниот антиоксиданс што може да се земе на овој начин и штити од сите овие болести.
Луѓето кои сакаат да консумираат алкохол, кофеинот штити од рак на црниот дроб. Етанолот е прооксидант, а кофеинот има антиоксидативно дејство, толку силно што може да се смета за чудо. Истражувањата покажуваат дека и љубителите на кафе имаат помал процент на рак на ректумот. Околу тоа, Кофеинот има позитивен ефект врз когнитивните способности, па затоа страсните пијат кафе ретко или никогаш нема да заболат од Алцхајмерова болест. Најновото истражување вели дека кофеинот го штити и панкреасот од рак, а големите „кафепијци“ помали се шансите да заболат од оваа болест која се шири. Влијае на регулација на инсулинот, а со тоа и го спречува дијабетесот – објасни професор д-р Воислав Перишиќ, гастроентеролог.
Што најчесто грешиме, во количината на кафе што го пиеме или избираме погрешно време за овој напиток?
Веројатно сте на бројот на кафиња – од 4 до 6 шолји дневно, можеби сте кимнале сомнително. Ако можеби мислевте дека ако испиете толку кафе, буквално ќе „умрете“ – не сте единствените. Затоа го прашавме професорот Перишиќ која е „тајната“.
– Кога пиете едно или две кафиња, а мозокот ви е брз, остар, „блеска“ и сте расположени, тоа значи дека кофеинот добро влијае на функциите на вашето тело. Луѓето обично грешат да пјат кафе веднаш по оброкот. Така после појадокот пијат по еден или два, исто така после ручек и ужина, или секој оброк. На овој начин се поништуваат благотворните ефекти на кофеинот бидејќи при варењето се меша со хлороводородна киселина и може да предизвика проблеми. Ако се направи добар баланс во таа смисла, ќе го „извлечеме“ сето добро од кафето и кофеинот, а нема да го иритираме желудникот.
Изборот на вистинското кафе е многу важен
Професорот Перишиќ истакнува дека за оптимална количина на кафе и максимален ефект на кофеинот врз организмот, покрај добриот план на консумирање, важен е и видот и изборот на кафето.
– Нашите кафетерии се одлично снабдени, стојат „рамо до рамо“ со светското квалитетно кафе. Има голем избор на кафе „Арабика“ и „робуста“ и тоа е суштината. Арабика е вид кафе чие овошје се бере рачно, содржи помалку кофеин и поголема арома. Робуста е сите недостатоци, повеќе кофеин и помалку арома. Идеален спој на јачина и арома би бил 70 проценти арабика и 30 кафе робуста. Капучиното, на пример, не е мој избор бидејќи во основа содржи многу повеќе робуста и помалку арабика. Тоа значи дека во него „царува“ аромата во однос на придобивките што можеме да ги добиеме од кофеинот. Најдобар тип на кафе Арабика е „Јамајка сино планинско кафе“, а добро е и колумбиското. Со мудро комбинирање на видовите на кафе, секој може да направи максимален профит помеѓу аромата во која човекот најмногу ужива, и добрите ефекти на кофеинот врз телото – вели д-р Воислав Перишиќ.
Категоријата „зависници“ несомнено постои
Професорот Перишиќ вели дека не е тајна дека пие по 8 кафиња дневно. Признава и дека би можел да спаѓа во категоријата зависници, бидејќи таа категорија на луѓе несомнено постои. Но, како што забележува, неговиот организам, како и секој човек, јасно му кажува што да прави и како да се однесува. Што е добро за него, а што не.
– Кога ќе почувствувам „аларм“, односно ми паѓа менталната способност, се знае дека пијам кафе. На луѓето им се случува кога ќе направат неколкучасовна пауза и не ја внесуваат количината на кафе на кое се навикнати, да им падне концентрацијата и да им се забави мозокот. Ова е и мојот случај, и нешто што можеме да го наречеме зависност од една гледна точка, но од друга, има големи здравствени придобивки. А тоа едноставно секој човек може да го почувствува на свој пример – е мислењето на познатиот гастроентеролог д-р Перишиќ.
Зошто цикоријата во бело кафе е добра за децата
Колку луѓе, толку многу мислења. Често ќе читаме дека млекото е всушност „зло“, исто како и шеќерот. Дали и колку кафе да додадеме го прашавме нашиот соговорник, а тој и во овој случај има конкретно мислење.
– Се работи за избор, а шеќерот и млекото се всушност модификатори на вкусот на кафето. Не ставам шеќер во кафето, во која било форма, и не сум љубител ниту на природни ниту на вештачки засладувачи. Потребно е млеко. Како предлог за подобрување на аромата ја предлагам цикоријата. Од вашето големо искуство во работата со деца, тие дефинитивно треба полека да се навикнат на вкусот на кафето правејќи им кафе од бела цикорија. Не содржи кофеин, а е неверојатно корисно растение. Има изобилство на антиоксиданси, антиинфламаторни и штити од инфекции. Бело кафе од цикорија треба да им се дава на децата наутро и навечер – препорачува професор д-р Воислав Перишиќ, специјалист по педијатриска гастроентерохепатологија и дигестивна ендоскопија.