Во наведениот период заштедите на пари се зголемени речиси пет пати
Професорот Никола Стакиќ открива во која валута штедењето најмногу се исплати, какви се каматите на заштедите во динари и колку на заштедите во евра, но и каде губиме најмногу пари.
Експертите велат дека помина цела деценија откако профитабилноста на штедењето во локална валута е повисока , а тоа е под влијание на макроекономската стабилност, повисоките каматни стапки на штедењето во локална валута во однос на штедењето во евра, но и неоданочувањето на штедењето во локална валута. Заштедата во споменатиот период е зголемена за речиси пет пати, но мнозинството граѓани сепак претпочитаат штедење во евра, без оглед на значително понеповолните услови.
„Во последните десет и повеќе години е многу поисплатливо да се штеди во локална валута, за што значително придонесоа стабилноста на девизниот курс, како и повисоките каматни стапки. Но, има многу поголема маса на штедење во евра, односно доминантна е формата на штедење бидејќи граѓаните се уште покажуваат недоверба во домашната валута од историски причини.
Нашите повозрасни граѓани се уште се сеќаваат на деведесеттите, што е сценарио кое сигурно нема да се повтори, но сегашната разлика во каматната стапка што се применува на заштедите во динари и евра лесно може да се изгуби ако на пример се зголеми курсот на еврото, објаснува Никола Стакиќ, професор на Универзитетот Сингидунум и додава дека втора најзастапена странска валута во која штедат граѓаните е доларот, но дека генерално сите други валути во вкупната маса се сосема занемарливи, имајќи предвид дека најголем дел од заштедите се во евра.
Кога станува збор за каматните стапки на штедењето во банките, професорот Стакиќ вели дека каматните стапки се значително променети, особено од ноември минатата година, кога започна таканаречената штедна недела, по што специјалните понуди беа продолжени за неколку месеци, а некои од сè уште се тие последни.
„Одредени банки даваат камата за штедење во локална валута и над пет отсто годишно, за штедење во евра од 2,5 до 3 отсто, меѓутоа граѓаните треба да знаат дека има дополнителна стимулативна мерка за штедење во локална валута. Во случај на заштеда во динари, не се плаќа данок на капитална добивка, што е 15 проценти од она што сте го заработиле. Поточно, ако сте добиле 1.000 евра чиста камата од вашата заштеда, треба да платите 150 евра на владата преку даноци, со што ќе останете со нето износ од 850 евра. Тоа не е случај со заштедите во домашна валута, што треба да се земе како важен фактор“, забележува професорот Сингидунума.
Доколку го надминете дозволениот минус…
Стакиќ наведува дека нашите граѓани најчесто грешат ако стапат во должнички однос без непосредна потреба и дека постои принцип кој вели дека треба да се позајмуваат пари од банка само кога тоа е потребно.
„Свесен сум за стандардот на граѓаните, но ако несериозно земате многу скапи кредити како кеш и кеш кредит, тоа може скапо да ве чини. Истото важи и за користење на дозволени и неовластени дефицити на тековната сметка, бидејќи каматните стапки на пречекорувањата се многу високи.
Каматите за дозволените минуси одат до 10-15 отсто годишно, а на незаконските до над 20 отсто годишно. Во однос на каматната стапка, ова се најскапите форми на задолжување, додека од друга страна, во однос на вкупните пари што ги враќате во банка, тоа се станбени кредити бидејќи во овој случај враќате многу поголема сума на пари. до банката во номинален износ“, изјави професорот Стакиќ.