Недоверба во институциите во Македонија
Во Македонија нема официјална статистика за млади кои ја напуштиле државата во изминатите 10 години, но се проценува дека нивниот број не е помал од 200.000.
Социологот Илија Ацески, професор на Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“ во Скопје, за РСЕ вели дека анкетите покажуваат дека државата е нефункционална, а неможноста да се најде законско вработување преку конкурси е една од причините поради кои младите заминуваат.
„Главниот проблем е што младите губат или веќе изгубија многу верба во институциите и државата, а најлошото е што младите овде во Македонија речиси и да не гледаат перспектива“, вели професорот Ацески.
Според него, процесот на иселување на младите станал многу загрижувачки.
Оние кои имаат амбиции да напредуваат професионално, да си обезбедат на себе и на своите семејства подобри услови за живот, подобро образование и здравствена заштита, веднаш штом дипломираат заминуваат, барајќи подобра иднина во странство“, посочува Ацески.
Соговорникот на РСЕ додава дека не се занемарливи и економските фактори кои го поттикнуваат заминувањето на младите, а како пример ги наведува занимањата како керамичари, електричари или водоинсталатери.
„Добар водоинсталатер во Скопје може да заработи околу 500 евра месечно, а во Германија и до 3.000. Затоа, разбирливо е дека најновото истражување покажува дека меѓу 60 и 70 отсто од испитаниците имаат намера да ја искористат првата можност и да заминат во странство, пред се во Германија“, објаснува Ацески.
Причини за недостаток на вера и перспектива
„Младите луѓе ја напуштаат Босна и Херцеговина (БиХ) поради губење на надежта, поради губење на вербата дека ќе биде подобро“, вели архитектката Нерма Прњаворац Криќ.
Прњаворац Криќ, која живее и работи со своето семејство во Лондон, каде што дипломирала архитектура и докторирала на Архитектонскиот факултет, каде што сега е предавач, вели дека младите заминуваат разочарани од корупција, криминал, поделби, политичари кои ги делат и ги затвораат во национални и религиозни пенкала, додека си ги полнат џебовите.
„Тие си заминуваат затоа што не гледаат алтернатива за промена на подобро“, вели Криќ и додава дека во Велика Британија се е поинаку.
Професорот Амер Осмиќ од Катедрата за социологија на Факултетот за политички науки на Универзитетот во Сараево, смета дека незадоволството од целиот општествен систем е еден од клучните фактори за иселувањето на младите од БиХ.
Прашањето за партиски вработувања во Србија
Сања Младеновиќ живее со својот сопруг во Норвешка, каде што заминала набргу по дипломирањето на Катедрата за архитектура и дизајн на ентериер на Филолошкиот и уметнички факултет на Универзитетот во Крагуевац.
Сега е уметнички директор на голема норвешка компанија за графички дизајн.
„Не заминав од некои економски причини, бидејќи пристојно живеев и во Србија. Дефинитивна одлука донесов кога со личен пример се уверив дека партиската книшка е поважна од мојата диплома и кога сфатив дека не треба да барам работа во Националната служба за вработување туку на адреси на политички партии“, вели Младеновиќ.